akdamar050416

Akdamar Kilisesi nerededir?

Van’ın Gevaş İlçesi sınırlarındaki Akdamar Adası’nda yer alan Akdamar Kilisesi, 10. yüzyılda yapılmıştır.

Van-Tatvan karayolundaki iskeleden 20 dakikalık bir motor yolculuğu ile ulaşılan Akdamar Adası, Akdamar Kilisesi ile tanınır. Van’a 55 kilometre uzaklıktadır.

Kilise, Kutsal Haç adına Vaspurakan Kralı 1. Gagik tarafından 915-921 yılları arasında Keşiş Manuel’e yaptırılmıştır. Kutsal Haç, Kudüs’ten İran’a kaçırıldıktan sonra 7. yüzyılda Van’a getirildiği rivayet edilen ve “hakiki haç”da denilen parçadır.

Kilisenin kuzeydoğusundaki şapel 1296-1336 tarihlerinde; batısındaki jamaton 1763 tarihinde; güneyindeki çan kulesi 18. yüzyıl sonlarında ilave edilmiştir. Kuzeyinde yer alan şapelin yapılış tarihi ise bilinmemektedir. ki şapelin ise, tarihi bilinmemektedir.

Akdamar, yapıldığı saray kilisesi olarak inşa edilmiştir, ancak sonradan manastır kilisesine çevrilmiştir. akdamar05041607
Kilisenin 2005 yılında başlanan restorasyonu iki yıl sürmüştür. Kilisenin aslına uygun olarak restore edilmesi amacıyla alanında uzman sanat tarihçi, arkeolog ve inşaat mühendislerin yanı sıra Ermeni asıllı bir mimar da görev almıştır. Restorasyonun ardından kilise Anıt Müze olarak korumaya alınmıştır.

Mimari özelliklerinin yanında Akdamar, dış cephesindeki taş plastiği ile de bilinir.

Merkezi kubbeli, dört yapraklı yonca biçimli haç plana sahiptir. Orta mekan yüksek kasnaklı, içten kubbe, dıştan piramidal külahla örtülüdür. Kubbenin yüksek tutulması kilisedeki dikey etkiyi açıkça ortaya koy maktadır.
Akdamar’a, batı ve güney yönlerinden birer kapı aracılığıyla girilir. Kilisenin çevresi sonraki dönemlere ait yapılarla çevrilidir.

Kilise, süslemeleri ve oymaları açısından çok zengindir. İncil ve Tevrat’tan alınmış çeşitli sahneler de yer alır. Yunus Peygamber’in denize atılması, Hz. Meryem ve kucağında İsa, Adem ile Havva’nın Cennet’ten kovulması, Hz. Davut ile Kral Goliat’ın mücadelesi, Samson Filistinli ikilisi, ateşte üç ibrani genci, Aslan ininde Daniel sahneleri bunların başlıcalarıdır.
Kilisede dini sahnelerin dışında hayvan figürlü süslemeler de yer alır.

Kilise çeşitli tarihlerde onarımdan geçirilmiştir. 1462′de yenilenen kilise, depremde zarar gördüğü için 1712-1720 tarihleri arasında tekrar onarım geçirilmiştir. Son onarım 2007 yılındaki restorasyondur.

Van Gölü’nün en güzel kültürel varlıklarından biri olan Akdamar Kilisesi, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndedir.

 

akdamar05041602

Yaşar Kemal, Akdamar’ın kurtuluşunu anlatıyor

25 Haziran 1951′de başlatılan yıkım çalışması o dönemde genç bir gazeteci olan ve tesadüfen olaydan haberdar olan Yaşar Kemal’ın müdahalesiyle durdurulmuştur.

Yaşar Kemal, Akdamar Kilisesi’nin kurtuluşunu şöyle anlatır:

“Tuğdan vapura bindim. Van’a gidiyordum. Gönderdiğim röportajlar gazetede yayımlandı mı, ya da yayımlanmadı mı bilemiyorum. Geminin güvertesinde bir subay oturuyordu, yakasından da yılan vardı. Anladım ki doktor.
Doktorun yanında da bir tomar Cumhuriyet, belki yirmi tane. Gazeteyi açmış okuyordu ki, adımı gördüm. Bendeki sevinci tahmin edin bakalım. Hemen doktorun yanına koştum, heyecanla, ‘Gazetenize bakabilir miyim yüzbaşım?’ diye sordum. Yüzbaşı heyecanıma şaşırdı. İşi anlattım. ‘Siz Yaşar Kemalsiniz değil mi?’ dedi. ‘Evet’ dedim.

Gönderdiğim tüm röportajlar ‘Anadolu Notları’ başlığı altında çıkmıştı. Hepsini okudum. Yüzbaşı okumuş, kültürlü bir insandı. Benim heyecanıma şaşkınlıkla bakıyordu. Yüzbaşıya heyecanımın sebebini anlatmak zorunda kaldım. Eğer röportajlarım yayınlanmasaydı, Erciş’teki akrabalarımın yanına gidecek, orada arzuhalcilik yapacak, Cumhuriyete borcumu ödeyecektim. Bir de gazeteciliğe ilk adımımı atmıştım. Sanırım bu işi artık tutturacaktım.

akdamar05041604Yüzbaşı, ‘Şu talihe bakın’ dedi, ‘iyi ki sizinle karşılaştık. Burada Akdamar Adasında Ermenilerden kalma bir kilise var. Bir yapı başeseri. Bugünlerde bunu yıkıyorlar. Yarın sizi oraya götüreceğim. Bu kilise bu toprakların eseri, isterse Ermeniler yapmış olsun. İnsanlığın malı, kim yaparsa yapsın. Bana ve ülkemize yardım edebilir misiniz?’
‘Çok yeni bir gazeteciyim, elimden ne gelir ki…’ Bir de çekiniyorum. Böyle işlere karışırsam geçmişim ortaya çıkar, başladığım işten daha başlamadan olurum, diye.

Bir ikindi üstü Van iskelesinde gemiden indik, yüzbaşı Dr. Operatör Cavit Bey beni Van’ın tek oteline götürdü. Yarın buluşmak üzere ayrıldık. Yüzbaşı sabahleyin erkenden geldi beni almağa. Akdamar Adası’na gidecektik. Bizim o zamanki Van muhabirimiz İlyas Kitapçıydı. Altmış yaşlarında olgun, güzel düşünceli bir kişiydi. Yüzbaşıyla önce onu görmeye gittik, o, kilise üstüne daha kötü şeyler anlattı, elinden geleni de gelmeyeni de yapmış, bir türlü yıkımın önüne geçemiyormuş. Vali de çok iyi, şair bir kişiymiş ya emir almış, hiçbir şey yapmıyormuş.akdamar05041603

İlyas Bey, bana, ‘Nadir Nadi’ye telefon edelim, bizi anlar durdursa durdursa bunu Nadir Bey durdurabilir’ diye bir düşünce attı ortaya. ‘Nadir Beye telefon edip, sorunu ona anlattım.’ ‘Olur,’ dedim ben.

Doktorla Akdamar Adası’na doğru yola çıktık. Van Gölü de büyülü bir suydu. Andan ana rengi değişiyordu. Küçük bir kayıkla adaya çıktık. Kiliseye daha sıra gelmemişti ya, kilisenin yakınındaki küçücük şapeli hemen hemen yıkmışlardı.

Yüzbaşı ‘Ben gelinceye kadar, bu kiliseye bir kazma bile vurmayacaksınız. Ben valiye gidiyorum,’ diye buyurdu.
İşçiler hazır ola durdular. İşçilerin başı; ‘baş üstüne komutanım,’ dedi. Van’a geldik. Cumhuriyet’e telefon açtık. O gün akşama kadar bekledik, telefon açılmadı. Ertesi gün gene erkenden gazeteye telefon açtık. Birkaç saat sonra Nadir Bey karşımızdaydı. Olayı yüzbaşından öğrendiğim kadarıyla anlattım.

Nadir Bey; ‘Üzülmeyin,’ dedi. ‘Avni Bey bu işi halleder. Onu iyi tanıyorum, uygar bir kişidir.’ Avni Başman o yıl Milli Eğitim Bakanıydı.

İki gün sonra İlyas Kitapçı, yüzbaşı Dr. Operatör Cavit Beyle otelime geldiler. Sevinç içindeydiler. Avni Başman Valiye yıkımı durdurmaları için telgraf çekmiş.

Akdamar Kilisesi’nin kurtuluş günü 25 Haziran 1951 günüdür.”

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?