altın

Altın nedir?

Metallerin kralı olarak nitelendirilen altın nedir, nasıl bir elementtir, periyodik cetveldeki yeri nedir, nerede ve nasıl kullanılmaya başlanmıştır?

Altın, periyodik çizelgenin II B grubunda yer alır. Büyük bir olasılıkla insanın bildiği ilk saf metaldir. Eski Mısır’da bakır eşyalarla birlikte altın eşyalara rastlanmıştır. İÖ 2000 yıllarında Giritliler’in Kafkaslar’da altın madenciliği yaptıkları bilinmektedir. Roma döneminde Transilvanya, Avusturya’da Tauerns ve Güneybatı İspanya’dan Roma’ya yılda 6.5 ton dolayında altın geldiğini eski yazarlardan Plinius belirtir.

Altının tarihçesi

Altın ilk kez İÖ 3000’lerde Mezopotamya ve Mısır’da genel eşdeğer olarak kullanılmaya başlandı. Altın külçelere devlet tarafından damga vuruluyor, ağırlıkları belirtiliyor ve para olarak kullanılıyordu. Altın, bugün de genel eşdeğer olma görevini sürdürmektedir. İÖ 700’lerde, uzak ülkelerle yapılan ticarette kullanılmasını ve taşınmasını kolaylaştırmak için altına biçim verme düşüncesi ortaya çıktı. İlk kez Lidya Kralı Kroisos birkaç gram ağırlığında altın paralar bastırdı.

Osmanlı İmparatorluğu, 1468’de ilk altın para olan yaldızlı altını kullanıma çıkardı. O zamana kadar piyasada en çok aranan ve tutunan altın para, Venedik Dukalığı tarafından çıkarılan Duka altınıydı. Osmanlı İmparatorluğu’nda altın, parasal kullanım aracıydı. O dönemde basılan başlıca altın paralar, aziz, reşat ve hamit altınlarıydı. Cumhuriyet dönemi hükümeti, 1924’te altın para basma kararı aldı. İstanbul Darphanesi’nde ilk kez 5 liralık olmak üzere, 15 Kasım 1925-1928 arasındaki ilk üç yılda 6.505 beş liralık, 1.940 iki buçuk liralık, 1,073 bir liralık, 4.284 yarım liralık altın para basıldı. Fakat Cumhuriyet döneminde altın para, resmi değişim aracı olmadığından altının süs eşyası olarak kullanılması ve konulması ağırlık taşır.

altin2-30042015

Altının özellikleri

Altının, kristal yapısı yüzey merkezli küptür. Buharlaşma ya da çöktürme yöntemiyle elde edildiğinde koyu menekşe, mor ya da kırmızı bir toz biçimindedir. Isı ve elektriği iyi iletir. Çok iyi dövülebilir ve çekilebilir.

Kimyasal etkilere karşı aşırı dayanıklılığı nedeniyle metallerin kralı olarak adlandırılmıştır. Oda sıcaklığında oksijenden ve asitlerden etkilenmez. Bir kısım nitrat asidi (HNO) ve üç kısım klorür asidinden (HCl) oluşan asit karışımında çözünür. Bu karışıma metallerin kralını çözmesi nedeniyle kral suyu (aqua regia) adı verilmiştir. Bütün halojenler altına etki ederler. Kuru klor gazı az etkir, buna karşılık hafif nemli ortamda etkisi hızlanır ve klorür asitli ortamda ya da klorürlerin varlığında altını kolaylıkla çözer. Halojenler özellikler yüksek genlerin varlığında kolaylıkla etkirler. Alkali siyanürler de oldukça kolaylıkla etkirler. Bütün altın bileşikleri ışık etkisiyle bozunarak metalik altın verirler. Altın tuzlarının uygun indirgenlerle indirgenmesi sonucunda kolloidal altın çözeltileri elde edilir. Bu çözeltiler koruyucu kolloit katılarak kararlı duruma getirilebilirler. Mor renkli olan kolloidal altın çözeltilerine Cassius moru adı verilir.

Sembolü: Au

Atom Numarası: 79

Atom Ağırlığı: 196.966569

Element serisi: Geçiş Metali

Maddenin Hali: Katı

Görünümü: Parlak sarı

altin3-30042015

Periyodik tablo

Altın doğada genellikle elementsel biçimde bulunur. Yerkabuğunda bulunma oranı 0,005 ppm’dir. Altın doğada çok ender olarak bileşikleri biçiminde bulunur. Bunlar altının ya da altın ile gümüşün ortak tellürürleridir: Kalavarit (Au, Te2) silvanit [(Ag, Au) Te2], petzit [(Ag, Au)2 Te]. Deniz suyunun tonunda 0.1-2 mg. bulunur. Fakat bugüne kadar bu altının çıkarılması için herhangi bir yöntem bulunamamıştır. Altın birçok kayaç oluşumunda küçük miktarda dağılmış olarak bulunur. Bununla birlikte ekonomik miktarlarda altın, genel olarak kuvars damarlarından ve doğal olaylar sonucu bu damarlardan türemiş yataklardan elde edilir.

Altın genel bir kural olarak, küçük miktarlarda gümüşle alaşım biçiminde ve çoğu kez demirli pirit, kalkopirit, galen, stibnit ve arsenopirit gibi sülfürlerle birlikte bulunur. Genellikle elementsel durumda bulunmasına karşılık Batı Avustralya’daki Kalgoorlie altın yataklarında tellürid, silvanit (AuAg) Te2 ve kalaverit gibi bazı minerallerine rastlanır. Altının bu filizlerden ayrılması için özel bir bromosiyanür yöntemi uygulanması gerekir. İlk altına hücum olayı 1849’da Kaliforniya’da altın bulunmasıyla ortaya çıktı. Buradan yılda 70-100 ton arasında altın çıkartıldı. 1851-1852’de Avustralya’nın Victoria Bölgesi’nde altın bulunması ile ikinci bir “altına hücum” olayı ortaya çıktı ve kısa bir sürede önemli oranda nüfus artışına yol açtı. Daha sonraları Alaska’da Klondike yakınında (1896) ve Fairbanks yakınında (1898) altın bulundu.

Günümüzdeki en önemli yataklar Güney Afrika’da Johannesburg yakınındaki Witwatersrand’da 1884’te bulundu. Buradaki yataklar ikincil yataklar (birikinti yataklar) olmasına karşın toprağın derinliklerinde bulunurlar. Bu yataklardan 1886-1960 arasında 20 bin ton altın çıkarıldı. Bu miktar toplam dünya üretiminin yaklaşık yarısını oluşturur. Altın üreten öteki Afrika ülkeleri ise Zambiya, Gana ve Kongo’dur. Dünyanın ikinci büyük altın üreticisi Rusya Federasyonu’dur; bir bölümü Lena Irmağı ve Ural Dağları’ndaki yataklardan elde edilir. Önemli altın yataklarına sahip öteki ülkeler Kanada, ABD, Güney Amerika ve Avustralya’dır.

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?