ani-harabeleri_050415

Ani Harabeleri nerededir?

Yüzyıllar önce birçok kültüre ev sahipliği yapmış olan antik kent, Ani Harabeleri, zamanın en önemli ticaret merkezlerinden biri…

Kars iline 42 km uzaklıktaki Ocaklı Köyü sınırları içerisinde yer alan Ani Harabeleri, Türkiye-Ermenistan sınırını ayıran Arpa Çayı’nın batı yakasında Türkiye sınırları içerisinde volkanik bir tüf (Yanardağların püskürttüğü kül, kum ve lav parçacıklarından oluşan, çoğunlukla açık renkli, hafif, gözenekli bir tür çökelti taşı) tabakası üzerine kurulmuş bir Ortaçağ şehridir.

Antik kent, Anadolu’ya İpek Yolu üzerinden girişte ilk konaklama merkezi olduğundan aynı zamanda bir ticaret merkezidir. Antik kentin zenginliği de buradan gelmektedir.

ani1_1706Tarih öncesi dönemde şehirdeki yerleşim, Bostanlar Deresi olarak bilinen vadideki volkanik oluşumlu mağaralardan oluşmuştur. Bugünkü ören yerini oluşturan iç kale M.S. 4. yy’da Kars şehrine ismini veren Karsaklılar tarafından yaptırılmıştır. Ören yerinin dış cephe surları Bagratlı Kralı Aşot tarafından M.S. 964 yılında yaptırılmaya başlanmış, daha sonra Kral III. Sembat 978 yılında 2. takviye sur sistemini yaptırmış. 1064 yılında Selçuklu Sultanı Alparslan’ın Ani’yi fethetmesinden sonra Ani Beyi olan Ebul Menucehr tarafından 1064 – 1072 arasında 3. sur sistemini yaptırmıştır.

Kale surları deve tüyü ve siyah renkli tüf taşından yer yer iki ve üç sıra halinde Horasan Harcı ile yapılmıştır. Kurulduğu arazi üzerine uyumu sağlamak amacıyla üçgenimsi bir şekilde inşa edilen surların yedi giriş kapısı mevcut olup bu kapıların en önemlileri Aslanlı Kapı, Kars Kapısı, Sarnıçlı Kapılar’dır. Şehrin surlarını uzun kuşatmalara dayanıklı hale getirmek için surlar arasına yapılan destekleme kuleleri aynı zamanda erzak ve tahıl deposu olarak kullanılmıştır.

Arazinin eğimine göre yer yer beş metre yüksekliğe kadar oluşan surların dış cephelerinde Haç motifleri, aslan ve yılan kabartmalı rölyefler (kabartma), çini süslemeler mevcuttur. Şehrin ana giriş kapısı olan Aslanlı Kapı iki büyük giriş kapısından oluşmaktadır. Aslanlı Kapı’nın bulunduğu surların doğu yanındaki burç üzerinde Selçuklu Sultanı Alparslan’ın şehri 1064 yılında fethetmesini belgeleyen dört satırlık Kufi İslami Kitabe mevcuttur.

Sultan Alparslan tarafından 1064 yılında 25 günlük bir kuşatmadan sonra fethedilen Ani, Anadolu’da Türkler’in ilk ele geçirdiği şehir unvanını alıyor. Alparslan şehir yönetimini bir Türk boyu olan Şeddadiler’e veriyor. Depremde tahrip olan şehir tepeden tırnağa onarılıyor ve ikinci bir yükseliş yaşıyor adeta. Şehir Malazgirt Savaşı’ndan yedi yıl önce ele geçirildiği için, hazırlık safhası ve geri karakol olma özelliği ile Malazgirt Zaferi’ne büyük katkıda bulunuyor.

Moğollar tarafından 1239 yılında istila edilen ve yakılıp yıkılarak talan edilen Ani’ye, son darbeyi ise deprem vuruyor. Büyük bir deprem 1319 yılında şehri yaşanmaz hale getiriyor. Her ne kadar ufak bir yerleşim yeri olarak kullanılmaya devam edilse de, terk edilmiş bir şehir görünümünden bir daha kurtulamıyor Ani. Görkemli şehri harabelere çeviren bir başka, belki de en önemli neden ise; İpek Yolu’nun önemini kaybetmiş olması.

ani2_1706ANi ANTİK KENTİNİN TARİHİ GELİŞİMİ

Ani Harabeleri’nde ilk yerleşme M.Ö. 5000-3000 yıllarında Kalkolitik Çağ’da başlar.
- M.Ö. 3000 – 2000 Eski Tunç Devri yerleşmesi,
- M.Ö. 2000′de Demir Çağı’nda Hurri yerleşmesi,
- M.Ö. 900-700 yılları arasında Urartu Devleti yerleşmesi,
- M.Ö. 650 yıllarında Kimmeri Hakimiyeti,
- M.Ö. 626-149 Saka Türkleri (İskit) hakimiyeti,
- M.Ö. 350-300 yıllarında şehir eski Oğuz Boyları’ndan Arsaklılar’ın Kamsarakan soyundan Karampart tarafından yeniden kurulmuştur.
- M.S. 430-646 yılları arasında Sassani hakimiyeti,
- M.S. 646 yılında Halife Hz. Ömer devrinde Ani ve çevresi Araplar’ın eline geçmiştir.
- M.S. 732 yılında Bağratlı Beyliği egemenliğine geçmiştir.
- M.S. 966 yılında Bağratlı III. Aşot tarafından şehir surları yaptırılarak Ani Krallık Merkezi olmuştur.
- M.S. 1045 yılında şehir Bizanslılar’ın eline geçmiştir.
- M.S. 1064 yılında Selçuklu Sultanı Alparslan tarafından şehir alınarak Şeddat Oğulları Beyliği’ne verilmiştir.
- M.S. 1199 yılında Ani Gürcü Atabeyler’in eline geçmiştir.
- M.S. 1226 yılında Harzemşah Devleti’ne tabi olmuştur.
- M.S. 1235 yılında Moğol istilasına uğrayarak şehir tahrip edilmiş ve sonra eyalet merkezi olmuştur.
- M.S. 1339 – 1344 yılları arasında İlhanlılar egemenliğine geçmiştir.
- M.S. 1406 – 1467 yılları arasında Karakoyunlu Devleti hakimiyeti altına girmiştir.
- M.S. 1467 – 1516 Akkoyunlular Devleti Hakimiyeti,
- M.S. 1516 – 1534 yılları arasında Afşar Türkleri hakimiyeti,
- M.S. 1534 yılında Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır.
- M.S. 1878 yılında Ruslar tarafından istila edilmiş, 40 yıl ana vatandan ayrı kalmıştır.
- MS. 1921 yılında İstiklal Harbi sırasında Ruslar’dan geri alınmıştır.

ani4_1706Ani’nin çağlar boyunca mesken olarak kullanılmasının iki önemli nedeni var. Birincisi güvenlik ki; Ani güneydoğusundan geçen Arpa Çayı ve vadisi, kuzeybatısındaki Alacasu ve vadisi ile doğal olarak korunan bir platoda yer alıyor. İkinci önemli nedeni ise; şehrin su gereksinimini, debisi yüksek olan Arpa Çayı’ndan karşılaması.

“Ani bir dünya ama dünya bir Ani değil” denilmiş zamanında!.. Ani’nin böylesine onurlandırılmasının nedeni ise, yüzyıllar boyunca değişik ulus ve dinleri bünyesinde toplamasından gelen çok kültürlülüğü… Türkler, Gürcüler ve Ermeniler bir orkestranın enstrümanları gibi uyum içinde yaşamayı başarabilmişler.

Ani, bütün bu tarihinin altında bir de yeraltı şehri saklıyor. Halk buraya “Gider-Gelmez” diyor. Giriş, Resimli Kilise’nin hemen güneydoğusundaki ana kayanın altında bulunuyor. 100 metrekarelik birçok odadan meydana gelen bu yeraltı şehri, zamanında hem saklanma yeri hem de devasa bir kiler olarak kullanılmış.

Bin bir kiliseli şehir” adıyla anılan, her türlü inanca göre inşa edilmiş yapıların mevcut olduğu Ani’nin, Venedik Avrupa’sını andırdığını söylemek yanlış olmayacaktır. 1072′de Selçuklular‘ın inşa ettiği ve hala ayakta duran şehrin önemli bir parçası olan sekizgen minareli Menuçher Cami, Anadolu’daki ilk Türk camisi olma özelliği taşıyor…

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?