astronotlar

Astronotlar neden özel bir kıyafet giyer?

Astronotların günlük yaşamdan daha farklı kıyafetler giydiğine tanık olmuşsunuzdur. Peki, astronot kıyafetleri ne işe yarar?

Özellikle tepkili uçak pilotlarıyla astronot ya da kozmonotlar Uzay’a ve Ay’a giderken günlük yaşamda hiç görmediğimiz özel bir kıyafet giyerler. Oldukça değişik olan bu kıyafetler, astronotlar için hayati önem taşımaktadır.  Yani bu elbiseler, astronotların vücutlarındaki kanın doğal haliyle kalmasını sağlar, ayrıca bayılmalarına hatta ölmelerine neden olabilecek durumlardan da onları korur.

Astronotları bekleyen en büyük tehlikelerden biri uzay aracının hızla yukarı çıktığı sırada astronotların ağırlıklarında da büyük bir artış meydana gelmesidir. Daha açık bir şekilde anlatacak olursak; astronotların damarlarındaki kanda meydana gelen değişiklikler nedeniyle kanın ağırlığı eritilmiş bir demirin ağırlığına eşit olur ve kan vücudun bazı kısımlarından çekilerek başka bölgelerinde toplanmaya başlar. Böyle bir durumda beynin kansız kalması ise astronotun ölümüne yol açar. İşte astronotlar için hayati önem taşıyan bu elbise onları adeta bir korse gibi sarar ve astronotların kanının doğal akışını sağlar.

astronot-27022016

Astronotlar için diğer önemli materyaller ise uzaya gidecekleri kapsül ve uzay aracıdır. Kapsül ve uzay aracı hazır olan astronotlar, Ay’ın üzerinde, uzay boşluğunda veya başka bir gezegende yürüyebilmek hatta bir araçtan diğerine geçebilmek için özel kıyafetlerini giyerler. Atmosferin yer almadığı diğer gezegenlerde astronotlar yaşamlarını sürdürebilmek için oksijen tüpüne ve bunun yanında kan basıncını sağlayan özel kıyafetlere sahip olmak zorundadırlar. Atmosfer olmayan yerde basınç da olmadığı için eğer astronotlar bu kıyafetleri giymeden uzaya veya başka bir gezegene gidecek olurlarsa kanları fışkırır ve yaşayamazlar.

Ayrıca astronotlar buz gibi soğuk ve çok sıcak ortamlara da dayanabilmek için özel koruyucu bir giysi olan uzay elbiselerini giymek zorundadırlar. Kısaca uzay elbiselerinin özelliklerini en baştan sıralayacak olursak bu elbiseler; astronotları havasızlıktan, basınçsızlıktan, şiddetli soğuk ve sıcaktan korumakta, kıyafetler hava tüplü olduğu için nefes almalarını sağlamakta, suni basınçla vücutlarındaki yaşamsal döngüyü dengede tutmaktadır.

Günümüzde her şeyin yenilenmekte olduğunu ve daha iyilerinin çıktığını görmekteyiz. Her alanda olduğu gibi bu yenilikler astronot giysilerinde de olmuştur. Eskiden daha sert ve taşınması güç olan bu kıyafetler, artık taşınması daha kolay ve daha esnektir.

Aslında düşündüğünüzün aksine uzay kabininde astronotların özel uzay elbiselerine ihtiyaçları yoktur. Bunun nedeni ise uzay kabinin içi sımsıkı kapalı ve saf oksijen ya da atmosferdeki doğal havayla doludur. Burada giyilecek kıyafet sadece havacı tulumudur. Bu tulumlar elektronik aletler donatılmıştır. Astronotun kalp atış hızları ve vücut ısıları bu aletler sayesinde her an kontrol altında ve yerdeki kontrol merkezlerinde bulunan hekimler tarafından sağlık durumları muayene edilmektedir.  Ancak kabinin içi de ağırlıksız bir mekan olduğundan astronotlar koltuklarına kemerle bağlıdır. Fırlatılış anında ise astronotlar kapsül tulumlarıyla beraber özel uzay elbiselerini de giyerler. Bu durum ise bir kaza durumunda astronotları daha iyi koruyabilmek içindir. Kalkış başarılı olduktan bir saat kadar sonra isterlerse astronotlar uzay elbiselerini çıkarabilmektedirler.

kozmonot-27022016

Uzayda ya da Ay’da yürüyecek olan bir astronotun üzerindeki elbise her şeyden önce aşırı sıcaklığa karşı dayanıklı olmalıdır. Bu yüzden astronotlar bir değil, iki elbise giymektedirler. Birinci elbisenin diğer adıyla uzay çamaşırının içinde soğuk su akımı sağlayan ince tüpler vardır. Vücut etrafına dolanan bu tüplerin içindeki serin su astronotları sıcaktan korur. Tüpte yer alan suyun ısısı ise sırt çantasındaki bir cihaz tarafından sabit tutulur. Uzay çamaşırının üzerine giyilen elbise birkaç kattan oluşmaktadır. İç kısmı futbol topu gibi havayla şişirilen elbise vücut basıncının dengelenmesini sağlar. Üzerinde 15 kat daha bulunan bu özel giysi, plastik ve alüminyum tabakalardan yapılmıştır. Böylece bu katlar tehlikeli radyasyonlara ve küçük göktaşlarına karşı astronotları olası tehlikelere karşı en iyi şekilde korur. En dışta çelik bir çember yer alır. Elbisenin ikinci kısmını ise başlık oluşturur. Bu başlık astronotun başının rahat hareket edebilmesi için tasarlanmıştır ve büyükçe bir kafese benzemektedir. Başlığın ön kısmı kırılmaz camdan yapılmış üzerinde ise bir kask daha vardır. Uzay elbisesinin üçüncü kısmında ayakkabılar yer alır. Onlar da özel olarak tasarlanmış ve elbise gibi kat kat, sağlam ve ısı geçirmez özelliktedir, görünüş olarak da çarığa benzetilmektedir. Astronotun arkasında yer alan sırt çantasında, oksijen ve serinletme suyunun dolaşımını sağlayan cihazdan başka bir de telsiz cihazı vardır. Astronotun dünya ve uzay kabini arasındaki sürekli bağlantıyı sağlamasına yarayan cihaz bu telsizdir. Bu cihazın en önemli özelliği ise haberleşme dışında astronotun sağlık durumu hakkında yerdeki merkeze haber vermesidir.

Astronot; Uzay adamı demektir, Amerikalı uzay adamları için verilen addır.

Kozmonot; Uzay adamı demektir, Rus uzay adamları için verilen addır.

Uzay’a giden ilk insan kimdir?

Astronotların uzayda nasıl yaşadıklarını izlemek ister misiniz?

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?