bedrirahmi_2109

Bedri Rahmi Eyüboğlu kimdir?

21 Eylül 1975′de hayatını kaybeden Bedri Rahmi Eyüboğlu, ünlü bir şair, yazar ve ressamdır. Karadenizli sanatçı, tam bir deniz aşığıdır…

Ressam, şair ve yazar olan Bedri Rahmi Eyüboğlu, 1911 yılında Giresun’da doğdu. Güzel Sanatlar Akademisi’nde başlayan resim öğrenimini Paris’te sürdüren Eyüboğlu, daha sonra Türkiye’ye döndü ve ölümüne kadar Güzel Sanatlar Akademisi’nde ders verdi.

Ailesinin beş çocuğundan ikincisidir. Trabzon Lisesi’nde okurken, 1927′de bu okula resim öğretmeni olarak atanan Zeki Kocamemi’nin öğrencisi oldu. Onun derslerinin etkisi ve okul müdürünün özendirmesiyle 1929′da İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’ne (şimdiki Mimar Sinan Üniversitesi) girdi. Burada Nazmi Ziya ve İbrahim Çallı’nın öğrencisi oldu. 1930′da eğitimini bitirmeden, ağabeyi Sabahattin Eyüboğlu’nun yanına Paris’e gitti. Orada André Lhote’un yanında resim çalıştı. Daha sonra evleneceği Rumen asıllı eşi Eren Eyüboğlu ile de burada tanıştı.

bedrirahmi2_2109İlk kişisel sergisini de aynı yıl Bükreş’te açan sanatçı, 1934′te katıldığı Akademi’nin diploma yarışmasında üçüncü oldu. Bu derece ile mezun olmak istemediği için diploma yarışmasına yeniden hazırlandı. 1936′daki diploma yarışmasında Hamam adlı kompozisyonuyla birinci oldu. Aynı yıl Moskova’da düzenlenen Çağdaş Türk Sanat Sergisi‘ne katıldı. 1937′de Cemal Tollu’yla birlikte akademinin resim bölümü şefi Léopold Lévy’nin asistanı oldu. Bedri Rahmi, birçok ressamın katıldığı CHP’nin kültür programı çerçevesinde resim yapmak için 1938′de Edirne’ye, 1941′de de Çorum’a gitti. Bu dönem resimlerinde köy manzaraları, köy kahveleri, faytonlu yollar, iğde dalı takmış gelinler gibi Anadolu’ya özgü görünümler egemendir.

1940′lardan sonra duvar resimlerine yöneldi. İlk duvar resmini 1943′te İstanbul’da, Ortaköy’deki bir yüzme havuzu için yaptı. 1947′de İstanbul’da özel bir atölye ve galeri açtı. 1950′de Ankara’da sanatının o güne kadarki bütün dönemlerini kapsayan bir sergisi düzenlendi. Bedri Rahmi aynı yıl bir kez daha Paris’e gitti ve İnsan Müzesi’nde (Musée de I’homme) ilkel kavimlerin sanatını inceledi. Bu incelemeleri ‘güzel’in aynı zamanda ‘yararlı’da olabileceği, ‘yararlı’ olmanın ‘güzel’in gücünü eksiltmeyeceği düşüncesine ulaşmasına yol açtı. Bu düşünce ise onun bundan sonraki sanat görüşünü tümüyle etkiledi, yönlendirdi.

bedrirahmi3_2109Bu müzede, Afrika’nın ve diğer modern dünyanın uzak ülkelerinden gelen objeler, gündelik hayatta kullanılan kumaş, mutfak eşyası, silah, maske ve benzeri eşyalar sergileniyor ve tanıtılıyordu. Her parça bir sanat boyutunu sergiliyordu.

Bedri Rahmi’nin ressam olarak en önemli hedefi tüm evlere kendi motiflerinin girmesiydi ve “yazmacılık” bu amaca hizmet edecek tek çözümdü. Resim sanatına yakınlık gösteren bu el sanatı, bez üzerine dayanıklı boyalar ile motiflerin basılması ve boyanması ile gerçekleştirilir.

bedrirahmi6_2109Bedri Rahmi, Türkiye’ye döner dönmez kendi motiflerinden 20 kadar örnek seçti ve ustalardan onları kalıp haline getirmelerini istedi. Zaman kaybetmeden bir baskı atölyesi hazırladı ve kendi motiflerini basarak yazmacılıkta hem büyük bir yeniliğe adım atmış hem de köklü değişiklikler yapmış oldu. 1951’de tüneldeki Maya galerisinde bu yazmalar sergilendi. Sergi, o dönemde çok büyük ses getirdi. Bu sergiyle birlikte yazmacılık zanaattan sanat seviyesine yükseldi.

O dönemde, Bedri Rahmi kendi resimlerinin arasından motifler seçti, sadeleştirdi, yeni motifler üretti ve tam olarak yazma sanatı için hazırladı. Kendisi gibi sanatçı olan eşi Eren Hanım da önce eşinin motiflerini bastı daha sonra oğlu Mehmet Hamdi yeni bir kalıp oyma yöntemi bulunca, kendi sevdiği motifleri basma olanağı buldu.

Atölye yıllardır “Mavi Kaplumbağa Sanat Atölyesi” adıyla usta-çırak geleneğine göre çalışmalarını sürdürmektedir. Her yıl Haziran ayının ilk hafta sonu Bedri Rahmi’nin evinin bahçesinde geleneksel bir yazma sergisi düzenleniyor.

Bedri Rahmi, 1928′de daha lise öğrencisiyken şiir yazmaya başlamıştır. Şiirlerine, 1933′ten sonra Yeditepe, Ses, Güney, İnsan, İnkılapçı Gençlik ve Varlık dergilerinde yer verilmiştir. 1941′den başlayarak çeşitli şiir kitapları yayımlanmıştır. Halk edebiyatının masal, şiir, deyiş gibi her türüne karşı duyduğu hayranlık, şiirlerine de yansımıştır. Halk dilinden ve şiirinden aldığı öğeleri kendine özgü bir biçimde kullanarak halk diline yaklaşma çabasını sonuna dek götürmüştür. Bu nitelikleriyle şiirleri, resimleriyle büyük bir benzerlik gösterir. Akıcı, rahat bir dille kaleme aldığı gezi ve deneme yazılarında ise sürekli gündeminde olan halk kültürü, halk sanatı konularındaki görüşlerini sergilemiştir.

bedrirahmi4_2109

 

 

Yerel yaşama ilişkin gözlemlerini, yazma, kilim gibi yerel kültürel değerlerdeki malzemeyle buluşturarak tablolarına yansıtan Bedri Rahmi, tablolar ve gravürlerin yanısıra büyük boyutlu duvar resimleri, mozaik, seramik panolar yaptı. Bazı desenleri, ölümünden sonra Binbir Bedros (1977), Karadut (1979) ve Babatomiler (1979) adlı kitaplarda yayımlandı. Halk kaynağından beslenen sanat anlayışı şiirlerinin de temeli oldu. Şiirlerinde, masallardan, söylencelerden, türkülerden yararlanarak, doğa tutkusunu, insan sevgisini, yaşama sevincini, toplumsal sorunları yansıttı. Yazıları, Tezek (1975), Delifişek (1975), Resme Başlarken (1977) adlı kitaplarda toplandı.

 

 

bedrirahmi1_2109

 

 

 

BAHAR VE BİZ

 

Yılda bir kere çıldırır ağaçlar sevincinden
Rabbim ne güzel çıldırır.
Yılda bir kere uzatır avuçlarını yaprak;
Sevincinden titreyerek.
Yılda bir kere kendini verir toprak
Yılda bir kere yarılır bahçeler hazdan
Rabbim ne güzel yarılır.
Biz de bir kere sevinebilseydik.
Çiçek açmış ağaçlar gibi çıldırasıya.
Kimbilir belki bir gün sulh olunca
Biz de deliler gibi seviniriz,
Ağaçları ve baharı taklit ederiz
Renkli bez parçalarıyla donatırız şehri
Renkli ampuller asarız pencerelerden
Kimbilir belki bir gün sulh olunca
Biz de çatır çatır çatlarız bin bir yerimizden
Ağaçlar gibi.

Bedri Rahmi Eyüboğlu

 

 

Bu yazıda kullanılan görseller www.arkofcrafts.com‘dan alınmıştır.

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?