cevre-kirliligi-7_090315

Çevre kirliliği nedir? Çevre kirliliğinin nedenleri

İnsanoğlu dünyaya büyük zarar veriyor. Bunların başında çevre kirliliği geliyor. Çevre kirliliğinin nedenleri ne bilirsek, belki “dur” diyebiliriz…

Dünyadaki tüm canlıların hayatını sürdürdüğü dış ortama çevre veya ekosistem denir. Çevrenin fiziksel öğeleri hava, su ve toprakken; biyolojik öğeleri ise insan, hayvan, bitki ve diğer mikroorganizmalardır. Çevrenin tüm fiziksel öğeleri üzerinde olumsuz etkilerin oluşmasıyla, tüm canlıların yaşam unsurlarının olumsuz etkilenmesine sebep olan yabancı maddelerin hava, su ve toprağa yoğun bir şekilde karışmasına çevre kirliliği denir.

ÇEVRE KİRLİLİĞİ ÇEŞİTLERİ

çevre kirliliğiÇevre kirliliği çeşitleri genel olarak; su kirliliği, gürültü kirliliği, hava kirliliği, toprak kirliliği ve görüntü kirliliği, ışık kirliliği olarak sınıflandırılır. Tüm çeşitleriyle çevre kirliliği, doğaya zarar vererek doğrudan veya dolaylı olarak yaşamını sürdüren tüm canlıların zarar görmesine neden olmaktadır. Tüm bu çevresel kirlilikler insanlar tarafından oluşturularak insanların ve diğer canlıların zarar görmesine sebep olmaktadır. Çevrenin kirliliği, aynı zamanda ekosistemin dengesini bozarak iklim değişikliğine de sebep olmaktadır.

Hava Kirliliği
Atmosferde bulunabilecek toz, duman, gaz, koku ve saf olmayan su buharı şeklindeki kirleticilerin, öncelikle insanlar ve diğer canlılar ile eşyaya zarar verebilecek miktarlara yükselmesi, “hava kirliliği” olarak nitelenmektedir. Havayı kirleten maddelerin havada zararlı olmayacak derecedeki en yüksek değerleri yani sınır değerleri, her ülkenin ilgili kuruluşları tarafından yönetmeliklerle belirlenir.

Hava kirliliğindeki artışlar canlıların sağlığını olumsuz yönde etkileyerek özellikle insanlarda çeşitli akut sağlık sorunlarına, hatta uzun süreli maruz kalınması durumunda kronik etkilerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Kirliliğin olumsuz etkileri sağlıklı kişilerde bile gözlenmekle birlikte, bazı duyarlı gruplar daha kolay etkilenmekte ve daha ciddi sorunlar ortaya çıkmaktadır.

çevre kirliliğiSu Kirliliği
Su kirliliği, suyun niteliğini ölçülebilecek oranda bozmasını sağlayacak miktar ve yoğunlukta istenmeyen zararlı maddenin suya karışmasıdır. Konutlar, endüstri kuruluşları, termik santraller, gübreler, kimyasal mücadele ilaçları, tarımsal sanayi atık suları, nükleer santrallerden çıkan sıcak sular, toprak erozyonu gibi süreçler su kirliliğini meydana getiren başlıca kaynaklardır. Bunların hepsi doğrudan doğruya veya dolaylı olarak canlı ve cansız varlıklara zarar vermektedir.

Toprak Kirliliği
Toprağın verim gücünü düşürecek, özelliklerini bozacak her türlü teknik ve ekolojik baskı ve olaylar, yine hava ve suyu kirleten maddeler tarafından meydana getirilir. Örneğin; kükürtdioksit oranı yüksek olan bir atmosfer tabakasından geçen yağmur damlacıkları asit yağışları halinde toprağa düşer. Toprağa karışan bu asitli sular ağaç köklerini, bitkisel ve hayvansal toprak canlılarını zarara uğratır. Toprağın reaksiyonunu etkileyerek besin dengesini bozar, yeraltı sularını içilmez hale getirir. Aynı şekilde çöp yığınlarından toprağa sızan sular, kirli sulama suları, gübre çözeltileri, radyoaktif maddeler, uçucu küller, toprağı kirleten madde ve kaynaklardır. Toprak kirliliğini önlemek için çok çeşitli teknik, ekolojik ve hukuksal önlemler alınır.

çevre kirliliğiGürültü Kirliliği
İnsanlar üzerinde olumsuz etki yapan ve hoşa gitmeyen seslere genel olarak gürültü denir. Özellikle büyük kentlerde gürültü yoğunlukları oldukça yüksek seviyede olup, Dünya Sağlık Örgütü’nce belirlenen ölçülerin üzerindedir. Kent gürültüsünü artıran sebeplerin başında trafiğin yoğun olması, sürücülerin yersiz ve zamansız korna çalmaları ve belediye hudutları içerisinde bulunan endüstri bölgelerinden çıkan gürültüler gelmektedir. Konutlarda ise televizyon ve müzik aletlerinden çıkan yüksek sesler, zamansız yapılan bakım ve onarımlar ile bazı işyerlerinden kaynaklanan gürültüler insanların işitme sağlığını ve algılamasını olumsuz yönde etkilemekte, fizyolojik ve psikolojik dengesini bozmakta, iş verimini azaltmaktadır.

Görüntü Kirliliği
İnsanın görme alanına girdiğinde insan tabiatına hoş gelen, onu rahatsız etmeyen görüntülere güzel; insanı rahatsız eden, bir şekilde olumsuz etkileyen görüntülere de çirkin denilebilir. Bu tanıma uygun olarak insanların doğal çevrede yapmış olduğu olumsuz değişikliklerle sağlıklı insanların görüntü alanlarının kişileri rahatsız edici hale getirilmesine “görüntü kirliliği” denilmektedir. Günümüzde sanayileşmenin, nüfusun ve çarpık kentleşmenin hızla artması insanları etkileyen görüntü kirliliklerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

çevre kirliliğiIşık Kirliliği
Yerleşim alanlarının her geçen gün büyümesi, açık alanların güçlü aydınlatıcılarla aydınlatılması, park ve bahçelerin çoğalması ve nüfusun artması sebebiyle gökyüzüne yayılan ışık miktarı her an artmaktadır. Gökyüzüne yönlendirilmiş yanlış aydınlatma kaynaklarının atmosferde bulunan toz taneciklerine ve moleküllere çarparak gökyüzünün doğal fonunu bozarak parlak bir hale getirmesi, geceleri görüşü bozması, güvenlik ve konforu düşürmesi, insan sağlığına ve ayrıca ekosistem ve hayvanlara zarar vermesi ve enerji israfına neden olması ışık kirliliğinin sonuçları olarak sayılabilir.

ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN NEDENLERİ

Hızla artan dünya nüfusunun ihtiyaçlarının karşılanması için teknolojinin gelişmesine bağlı olarak endüstrileşmenin de artması gerekmektedir. Sanayideki bu artış beraberinde var olan doğal kaynakların hızla tükenmesine neden olmaktadır. Doğal kaynaklar hızla tükenirken, üretim ve tüketimden kaynaklı atıkların önlemler alınmadan doğaya atılması çevre kirliliğinin oluşmasına neden olmaktadır.

çevre kirliliğiÇağımız, dünya tarihinde en fazla gelişme ve ilerlemeye sahne olmaktadır. Bu gelişme her geçen gün daha da hızlanmaktadır. Bu arada, insanlar da doğal zenginlik kaynaklarını hızla tüketmektedirler. Etkili ve geniş kapsamlı önlemler alınmaz ise dünyadaki tüm canlı varlıklar için yaşam şartları durmadan bozulmaya devam etmektedir. Hızlı sanayileşme ile beraber çevrenin hızla kirlenmesi ve bu durumun doğurabileceği sınırsız tehlike, ancak son çeyrek yüzyılda yeterince anlaşılabilmiştir.

Yapılan araştırmalar dünyadaki mevcut çevre kirliliğinin % 50′sinin, son 35 yılda meydana geldiğini ortaya koymaktadır. Hızlı nüfus artışı, çevre sorunlarının artmasında önemli bir etken olarak görülmektedir.

Dünya nüfusunun hızla artması beraberinde sanayi ve kentleşmenin artmasına neden olmaktadır. İnsanların, sanayinin ve kentlerin ihtiyacı olan hammadde doğadan karşılanmaktadır. Bu hammadde ihtiyacının giderilmesi aşamasında doğa hızla tahrip edilerek çevreye zarar verilmektedir. Bu aşamada doğal kaynaklar plansız ve yanlış bir şekilde tüketilmektedir.

Özellikle enerji alanında ihtiyacı karşılamak için yapılan çalışmalara bağlı olarak sayıları artan nükleer enerji santralleri ve radyoaktif madde artıkları kirlenme yaratan başlıca unsurlardır. Radyoaktif atıklar, yaymış oldukları elektronla hava, su, toprak ve bitkilere zarar verir. Radyasyonlu hayvansal ürünler (et, balık, süt, vb.) ve bitkiler, bu zararlı maddeyi besin zinciri ile insanlara ve diğer canlılara taşır.

çevre kirliliğiİletişim alanında yaşanan gelişmeler de elektromanyetik kirliliğin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu alanda gelişen yeni teknolojinin takip edilmesi ile büyük miktarlarda cep telefonu atıkları oluşmaktadır. Atıkların geri dönüşüm amacıyla uygun toplanmaması büyük tehlike doğurmaktadır. Çevre kirliliğinin önlenmesi için geri dönüşüme önem verilmelidir.

Son yıllarda elektrik ve elektronik endüstrisi dünyanın en büyük ve hızla büyüyen üretim sanayisi olup ve bu büyümenin sonucu olarak ve hızla eskime/demode olma nedeniyle eski/hurda elektronik cihazlar (elektronik atıklar) dünyada en ciddi katı artık problemini oluşturmaktadır. Bu atıklar büyük ev aletleri, (fırın, soğutucu, kurutucu ve klimalar) küçük ev aletleri (tost makinesi, elektrik süpürgeler, çırpıcı, doğrayıcı) bilgi ve iletişim teknolojisi (bilgisayarlar, yazıcılar, Cdler, telefonlar, Dvdler) elektrikli ve elektronik el aletleri ve tıbbi cihazlardan oluşmaktadır. Bu atıklar büyük yer kaplamalarının yanında yaydıkları Pb, Be, Hg, Cd, Cr+6 ve bromlu alev geciktiriciler ile çevre güvenliğini ve çevre sağlığını tehdit etmektedir.

Çevre kirliliğinin en önemli nedenleri aşağıda kısaca sıralanmıştır.

çevre kirliliği1- Göçler ve düzensiz şehirleşme,
2- Kişi başına kullanılan enerji, su, kağıt, kömür vb. artışı,
3- Ormanların tahribi, yangınlar ve erozyon,
4- Aşırı otlatma ve doğal bitki örtüsünün tahribi,
5- Konut ve işyerlerindeki ısınmadan kaynaklanan (özellikle kalitesiz kömür kullanımı) hava kirliliği,
6- Motorlu araçlar ve deniz araçları,
7- Maden, kireç, taş ve kum ocakları,
8- Gübre ve zirai mücadele ilaçları,
9- Atmosferik olaylar ve doğal afetler,
10- Kanalizasyon sularının arıtılmaksızın alıcı ortamlara verilmesi ve sulamada kullanılması,
11- Katı atıklar ve çöp,
12- Sulak alanların ve göllerin kurutulması,
13- Arazilerin yanlış kullanımı,
14- Kaçak avlanma,
15- Televizyon, bilgisayar, röntgen, tomografi vb. tıbbi cihazların yaygınlaşması ile meydana gelen radyasyon,
16- Endüstriyel ve kentsel kaynaklı gürültü.

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

brüksel lahanası

Brüksel lahanası nedir, faydaları nelerdir?

Kış mevsiminin vazgeçilmezi olarak bilinen ve bir kış sebzesi olan Brüksel lahanası ile ilgili bilinmeyenler!..

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?