divan edebiyatı

Divan Edebiyatı nedir? Özellikleri nelerdir?

Osmanlı’nın 600 yılına damga vuran bir edebiyat akımıdır, Divan edebiyatı. Şiirin düz yazının önüne geçtiği Divan edebiyatının diğer özellikleri nelerdir?

Türkler’in 10.yüzyılda İslamiyet’i benimsemesiyle dil, kültür, uygarlık değerleri ve bilim alanında Arap ve Fars (İran) etkisi kendisini hissettirmeye başlamıştır. Bu etki, Arapça ve Farsça sözcüklerin Türkçe’ye girmesinin yanı sıra, bu dillerin anlatım biçimlerinin benimsenmesiyle de kendini göstermiştir. Bilim dili olarak Arapça, sanat ve edebiyat dili ola­rak da Farsça seçildi. Bu durum Türkçe’nin gelişimini önemli ölçüde etkilemiştir. Ortaya “Osmanlıca” denen Arapça, Farsça, Türkçe karışımı bir dil çıkmıştır. Şiir, düz yazıya baskın gelmiştir. Bu edebiyata Divan edebiyatı denmesinin sebebi, şairlerin şiirlerini divan denen el yazması kitaplarda toplamış olmalarıdır.

divan edebiyatıDivan edebiyatının en önemli kaynakları; İran mitolojisi, İslam inançları, tasavvuf felsefesi, peygamberle ilgili öykü ve mucizeler, Türk tarihi ve kültürü olmuştur. Divan edebiyatının ilk ürünlerini veren Mevlana Celaleddin Rumi bütün yapıtlarını Farsça yazmıştır. Divan edebiyatı, özellikle şiir alanında en parlak dönemini 16. yüzyılda yaşamıştır. Bâkî ve Fuzuli Divan şiirinin en iyi örneklerini verdiler. 17. yüzyılda Divan edebiyatı şairleri, şiirlerine kendilerini övdükleri “fahriye” denen bölümler eklediler.

Divan edebiyatı, en özgün şairlerinden olan Nedim’in ve Şeyh Galib’in ardından 18. yüzyılda bir duraklama dönemine girdi. Daha sonraki şairler özellikle bu iki şairi taklit ettiler ve özgün yapıtlar ortaya koyamadılar. 19. yüzyılda Divan edebiyatı tamamen gözden düştü. Tanzimat’la birlikte Türk edebiyatında Batı etkisinde yeni biçimler, konular denenmeye başlandı.

Divan edebiyatı türleri neler?

A. Beyitle Yazılan Türler:

1. Beyit
2. Müfred
3. Gazel
4. Kaside
5. Terkib-i Bend
6. Terci-i Bend
7. Mersiye
8. Mesnevi
9. Tevhid ve Münacat
10. Naat
11. Miraciye
12. Hicviye
13. Tehzil
14. Müstezat
15. Kıt’a
16. Musammat

divan edebiyatı

 

B. Dörtlüklerle Yazılan Türler

1. Mısra
2. Rubai
3. Tuyuğ
4. Murabba
5. Şarkı
6. Muhammes
7. Tahmis
8. Taştir
9. Müseddes
10. Müsemmen
11. Muaşşer

 

 

Divan Edebiyatı Özellikleri:

1. Arap ve İran kültürü, estetik anlayışı Divan edebiyatını önemli ölçüde beslemiştir.
2. Nazım birimi genellikle beyittir ve cümle beyitte tamamlanır. Beyit, cümleye egemendir.
3. Nazım ölçüsü “aruz”dur.
4. Dili Arapça, Farsça, Türkçe karışımı olan “Osmanlıca”dır.
5. Şiirlerde tam ve zengin uyak kullanılmıştır.
6. Şiirde daha çok aşk, sevgili, din ve kadercilik gibi konular işlenmiştir.
divan edebiyatı7. Divan şiiri halktan kopuktur. Aydın zümrenin edebiyatıdır. Medrese kültürü hakimdir. Genellikle saraya ve çevresine seslenir.
8. Söz ve anlatım sanatlarına, mecazlı anlatıma geniş ölçüde yer verilmiştir.
9. Konudan çok, konunun işleniş biçimine, kurallara önem verilmiştir.
10. Toplumla ilgili konular işlenmemiş, bireysel konulara yer verilmiştir.
11. Sanatçılar “mazmun” adı verilen ortak ben­zetmeler kullanmışlardır. Örneğin; ok yerine kirpik, diş yerine inci.
12. Soyut bir edebiyattır. İnsan ve doğa gerçekte olduğundan farklı ele alınmıştır.
13. Şiirde her beyit anlamca ötekilerden bağım­sızdır. Konu bütünlüğü değil, parça güzelliği temel alınmıştır.
14. Nazım ön planda tutulmuş, nesre pek az yer verilmiştir.
15. 13.yüzyılda gelişmeye başlamış, 16. ve 17. yüzyıllarda en olgun dönemini yaşamış, 19.yüzyılın sonlarına kadar sürmüştür.

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?