fidel castro

Fidel Castro kimdir?

Fidel Castro kimdir, Küba Devrimi’ndeki rolü nedir? Sosyalizm nedir, hangi ülkeler sosyalizmle yönetilmektedir?..

Tam adı Fidel Alejandro Castro Ruz, Küba Devrimi önderlerinden olan Marksist devrimcidir. 13 Ağustos 1926 yılında Küba’da doğmuştur.

Devrim sonrasında, 1959-76 arasında Küba başbakanlığı, 1976-2008 arasında da Küba devlet başkanlığı yapmıştır. 1961 ile 2011 yılları arasında da Küba Komünist Partisi Birinci Sekereterliği görevini yapmıştır. Uluslararası alanda ise 1979-1983 ve 2006-2008 yılları arasında Bağlantısızlar Hareketi’nin Genel Sekreterliğini yürütmüştür.

Castro’nun babası Orta halli İspanyol göçmeni Ángel Castro y Argiz’dir. Evin aşçısı Lina Ruz González’den evlilik dışı doğan beş çocuğundan ikincisidir. Babası Ángel Castro y Argiz, Küba Bağımsızlık Savaşı sırasında Küba’ya gelmiş olan İspanyol askerlerinden biriydi.

Castro, United Fruit Company’nin denetimi altındaki yoksul bir yöre olan Mayarí’de yetişti. Öğrenimini Santiago’daki Katolik okullarında ve Havana’daki Cizvit lisesi Belén İlahiyat Okulu’nda tamamladı. Havana Üniversitesi’nden 1950’de hukuk doktoru olarak mezun oldu.

fidel castroCastro’nun devrimci harekete katılması

Castro’nun Devrimci harekete katılması öğrencilik zamanlarına denk geliyor. 1947 yılında öğrenciyken, Dominik Cumhuriyeti’nde Rafael Trujillo’nun devrimci hareketine katılmıştır. Bu hareket başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Yine 1947 yılında Küba Halk Partisi’ne girdi. 1948 yılında ise Bogotá’daki kent ayaklanmalarına katıldı.

1950-1952 arasında avukatlık yapmış, daha sonra Temsilciler Meclisi seçimleri için Küba Halk Partisi’nden adaylığını koymuştur. Fakat 10 Mart 1952 yılında iktidardaki Carlos Prío Socarrás hükümetini deviren Küba’nın eski başkanlarından General Fulgencio Batista seçimleri iptal etmiştir.

Fidel Castro, 1953 yılının başlarında Batista diktatörlüğünü yıkmak amacıyla küçük bir grup oluşturmuştur. 26 Temmuz’da Santiago’daki Moncada Kışlası’na 165 yandaşıyla birlikte baskın düzenledi fakat başarısız oldu ve tutuklandı. Aynı yılın 16 Ekim’inde Küba Yüksek Mahkemesi’nde yargılandı. Bu yargılamada “Sayın yargıç siz beni mahkûm edin! Tarih beni haklı çıkaracaktır!” cümlesiyle biten ünlü savunmasını yaptı. Yargılama sonucunda 16 yıl hapis cezasına mahkum oldu. Juventud Adası’nda 21 ay hapis yatan Castro’nun cezası, Batista’nın emriyle bağışlanmıştır.

26 Temmuz Hareketi

26 Temmuz’da Moncada Kışlası’na yaptığı baskın, 1955’te kurduğu 26 Temmuz Hareketi adlı örgüte ismini verdi. İspanya İç Savaşı’na katılmış olan Kübalı Alberto Bayo’nun yönetiminde gerilla savaşı eğitimi gören örgüt üyeleri 2 Aralık 1956’da Granma yatıyla Küba’ya dönerek Oriente’de karaya çıktı. Hükümet kuvvetleriyle girilen çatışmada arkadaşlarının çoğunu kaybeden Castro, aralarında kardeşi Raul Castro ve Ernesto Che Guevara’nın da bulunduğu 12 kişiyle birlikte Maestra Dağları’na çekildi. Batista’nın kuvvetlerine karşı 2 yıl boyunca burada savaş yürüttü. Batista giderek siyasi desteğini kaybetti ve 31 Aralık 1958 yılında Dominik Cumhuriyeti’ne kaçtı. Bu gelişme üzerine 1959 yılının ilk günlerinde Havana’ya girdi. Hukukçu Doktor Manuel Urrutia Leo devlet başkanlığına getirilirken, Castro da başbakanlığa getirildi.

Fidel Castro’nun yenilikleri

fidel castro

Castro hükümeti, ilk olarak fiyatları ve kiraları düşürdü. Ardından köklü bir toprak reformu başlattı ve köylüye yardımcı oldu. 40 hektarı geçen toprak bedelleri 20 yılda ödenmek üzere kamulaştırıldı. Bu alanlar halk çiftlikleri olarak işletilmeye başlandı. Önceleri Castro’ya karşı çıkan Küba Sosyalist Halk Partisi, daha sonra Castro ile ilişkilerini geliştirerek etkili bir konuma geldi. Bu durumdan tedirgin olan Urrutia toprak reformunun ertelenmesi yönünde baskılar yapınca, Castro istifa etti. Fakat halk buna tepki gösterdi ve Urrutia görevden ayrıldı. Yerine Osvaldo Doticos getirildi ve Castro yeniden başbakan oldu. (Resim: Fidel Castro ve Ernesto Che Guevara)

Bu sırada toprakların kamulaştırılmasından ABD şirketleri zarar gördü. Bunun üzerine ABD hükümeti, Küba’ya karşı ekonomik ambargo uygulamaya başladı. Küba’nın ekonomisi tek bir ürüne, şekere, dayalı olduğu için, Küba ABD’ye sattığı şekeri SSCB’ye satmaya başladı. ABD şirketlerinin elindeki rafineriler, şeker karşılığında SSCB’den alınan ham petrolü işlemeyi reddetti. Bu gelişme üzerine Castro, bu rafinerileri devletleştirdi. Bu gelişme ABD ile Küba’nın arasının daha fazla açılmasına neden oldu.

Castro, 1961 yılında, Küba’nın sosyalist politika ile yönetileceğini bir bildiri ile dünyaya duyurdu. 1962’de SSCB’nin Küba’ya balistik füzeler yerleştirmesi ve John F. Kennedy’nin Küba’yı deniz ablukasına alması, dünya ülkeleri arasında bir nükleer savaş krizine neden oldu. Bu kriz, ABD’nin Küba’da hükümeti devirmek için artık girişimde bulunmayacağına söz vermesi ve SSCB’nin Türkiye’deki Amerikan füze rampalarının kaldırılması karşılığında nükleer silahlarını Küba’dan geri çekmeyi kabul etmesiyle atlatılabildi.

Castro, 1968 yılına kadar bağımsız sosyalist bir politika izledi. Güney ve Orta Amerika ile Afrika’daki devrimleri destekleyici bir tutum aldı. Aynı dönemde Bağlantısızlar Hareketi’nin liderlerinden biri durumuna geldi. Castro, 1975’te Angola’daki iç savaş sırasında Angola Halk Kurtuluş Cephesi’ni (MPLA) desteklemek amacıyla Kübalı askerler gönderdi. Ardından Etiyopya ve başka ülkelere de asker gönderdi. 1980’lerde Küba’nın yurt dışındaki asker sayısı 40 bine ulaştı.

1961’de Küba Sosyalist Halk Partisi ile birleşmesi sonucunda ortaya çıkan Birleşmiş Sosyalist Devrim Partisi’nin genel sekreterliğine gelen Castro, okuma yazma seferberliği ilan etti ve okuryazarlık oranı yüzde 90’ın üzerine çıktı. Ülkede yeni okullar açıldı. Ülke hazinesi ağırlıklı olarak sağlık hizmetlerine ve eğitime harcandı. İşsizlik büyük oranda ortadan kalktı ve herkesin çalışması zorunlu hale getirildi. Ülkede tek ürüne dayalı ekonomi olduğu için SSCB’ye ihtiyaç arttı.

Castro’nun görevden ayrılışı

fidel castro

Küba’da 1959’dan sonra ilk kez yerel seçimlerin yapıldı ve devlet yapısında değişikliğe gidildi. 1976 yılında Devlet Konseyi ve Bakanlar Kurulu başkanlığını üstlenen Castro, toplumsal yaşamdaki yönlendirici tavrını sürdürdü. Devlet ve parti organlarında eski mücadele arkadaşlarına yönetimde yer verdi. Silahlı kuvvetlerden sorumlu devlet bakanı olan kardeşi Raul Castro, giderek ikinci adam konumu kazandı. SSCB ve Doğu Avrupa’nın sosyalist ülkelerinde 1980’lerin sonlarında, demokratikleşme ve piyasa ekonomisine yönelme ortaya çıktı. Küba yönetimi ise, Marksist-Leninist sosyalist yönetimi sürdürdü.

1989 yılında Fidel Castro‘nun çevresindeki ordu komutanlarının isimleri yolsuzluk iddialarına karıştı. Bu durum Castro yönetimini ciddi biçimde sarstı. Bir yandan da SSCB’yle olan ticaret azalmış ve Sovyet yardımları da ortadan kalkmıştı. Küba ekonomisi gitgide kötüleşiyordu.

Tarihler 31 Temmuz 2006’yı gösterdiğinde Fidel Castro, sağlık sorunları nedeniyle yetkilerini kardeşi Raúl Castro’ya devretti. 19 Şubat 2008’de de, bir açıklama yaparak, 1976 yılından beri yürüttüğü Devlet Konseyi Başkanlığı görevini bıraktığını açıkladı. Görevden ayrıldıktan sonra Yoldaş Fidel’in Düşünceleri adıyla makaleler yazmış ve gündemdeki önemli olayları yorumlamıştır.

Sosyalizm felsefesini Fidel Castro’nun ağzından dinleyelim. Castro, dünya çocuklarına sesleniyor…

Sosyalizm nedir?

Sosyalist terimi günümüzde birbirinden farklı ideolojiler için kullanılmaktadır. Marksist-Leninistler için sosyalizm terimini kullanmak mümkündür. Tıpkı Küba hükümeti gibi, Marksist-Leninistler şimdiye kadar, tek parti rejimini savunurken, demokratik sosyalistler sosyal reformlarla gelişmeyi savunur. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından kendisini sosyalist olarak tanımlayan ülke sayısı azalmıştır. Günümüzde ise Laos, Kuzey Kore, Nepal, Vietnam, Küba ve Çin Halk Cumhuriyeti sosyalist rejim ile yönetilmektedir.

Bir partinin veya hükümetin kendisini sosyalist olarak adlandırması, uyguladığı ekonomik veya sosyal politikaları etkilemeyebilir. Örneğin, Çin Halk Cumhuriyeti, geniş bir özel sektörün ülkede ülkede gelişmesine izin vermektedir. Bu durum, üretim araçlarının kamu mülkiyetine ait olmasını içeren sosyalist düşünceye karşıdır.

Marksizm-Leninizm ise, Lenin’in Marksizmin geliştirilmesine verdiği isimdir. Siyasi alanda, farklı görüşlere sahip iktidarlar, Marksist-Leninist olduklarını öne sürebilirler. Leninizme göre, sınıf ve tarih bilincine sahip işçi sınıfı örgütlenmeli ve siyasi iktidara el koymalıdır. Devrimin ardından iktidardaki işçi sınıfı kendi diktatörlüğünü kurarak sosyalizmi kurmaya girişecektir.

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?