harezmi240516

Harezmi kimdir?

Tarihe “sıfırı bulan adam” ve “cebirin babası” olarak geçen Harezmi kimdir? Matematik, astronomi ve coğrafyaya katkıları nelerdir?

 

Tam adı Ebu Abdullah Muhammed Bin Musa el-Harezmi olan Harezmi, Horasan’ın Harezm bölgesindeki Hive şehrinde 780 yılında doğmuştur. Şehir, bugün Özbekistan sınırları içinde yer alır.

İlk eğitimini doğduğu yerde alan Harezmi, sonrasında dönemin bilim merkezi Bağdat’a gider. Bağdat’ta birçok alimden dersler alan Harezmi, bu dönemde, Abbasi halifesi Memun’un da büyük desteğini görmüştür.

Halifenin isteği ile Bağdat Saray Kütüphanesi’nin yöneticiliğine getirilen Harezmi, kütüphaneye gelen yabancı eserlerin tercüme edildiği “Beyt’ül Hikmet”de de görev almıştır. Bütün ihtiyaçları halife tarafından karşılanan Harezmi, kütüphanede, dünyaca ünlü eserler üzerinde çalışma imkanı bulmuş ve kendi çalışmalarını da burada tamamlamıştır.

Harezmi,  matematik, astronomi ve coğrafya alanında çalışmış, 70 bilim adamıyla birlikte bir dünya haritası çizmiştir. Güneş saatleri ve usturlaplar üzerine yazılmış eserleri de vardır.

Harezmi, bilim ve matematikle ilgili çalışmalarını yaptığı Bağdat’da 850 yılında hayatını kaybetmiştir.

Harezmi’nin üç oğlu da matematik alanındaki çalışmalarıyla tanınır.

cebir240516

Harezmi’nin matematiğe katkıları

Harezmi’nin matematiğe en büyük katkısı “sıfır”ı bulmasıdır. Hindistan’da sayıları ifade etmek için basamaklı sayı sistemi kullandığı gören Harezmi, bu sistemi geliştirmiş Latince olarak yazdığı kitabıyla da Batı dünyasına tanıtmıştır.

Harezmi, ilk kez sıfırı kullanmasının yanında cebir ve trigonometrinin de kurucusu sayılır. “El’Kitab’ül-Muhtasar fi Hısab’il Cebri ve’l-Mukabele” isimli kitap, ilk cebir kitabı olma özelliğini taşır.

“Hesab-ül Cebir vel-Mukabele” isimli kitabıyla da birinci ve ikinci dereceden denklemlerin çözüm yollarını ortaya koymuştur.

Harezmi yazdığı bu kitaplarla “cebirin babası” unvanını almıştır.

 

Harezmi’nin astronomi ve coğrafyaya katkıları

Harezmi, astronomi ve coğrafya alanında da eserler kaleme almıştır. Yıldızlar ve gezegenlerin hareketlerini incelemiştir. Güneş ve ay tutulmalarını gözlemlemiştir.

Astronomik cetveller ve tablolar hazırlayan Harezmi, araştırmalarını yapabilmek için trigonometrik cetveller de oluşturmuştur.

Halife tarafından görevlendirilen Harezmi, dağları, nehirleri, adaları incelemiştir. Yeryüzünün çapını hesaplamaya çalışmıştır.

Harezmi’nin çalışmaları yıllarca bilim dünyasına rehber niteliğinde ışık olmuştur.


Eserlerinden Bazıları:harezmi24051602

* Kitâbu Sûreti’l-Arz: Yeryüzünün çapına ait yaptığı çalışmaları anlatmıştır.

* Zîcü’l-Harezmî: Güneş ve ay tutulmalarına dair incelemelerini paylaşmıştır.

* Kitabûl Tarih: Tarihi gelişmeleri anlatmıştır.

* Kitab surat al-arz: Coğrafi incelemeleri bu eserde toplanmıştır.

* Kitab’ul Ruhname: Astronomik incelemelere yer vermiştir.

* Kitab fil-Hisab: Sıfırlı Arap rakamlarını, ondalık sistemi anlatır. Eser, döneminde Latince’ye tercüme edilmiştir.

* Kitabu Cedavil-in-Nücûm ve Harekatiha: İki cilt halindeki eser astronomiye dairdir. Yıldızların, gezegenlerin hareketlerini anlatır.

* Kitab-ul-Muhtasar fil-Hisab-il-Hindi: İkinci önemli eseridir. Hint matematiğine dair olan bu eserin, Cambridge Üniversitesi Kütüphanesinde Algorithmi’de Numero İndorum isimli Latince tercümesi mevcuttur.

* Kitab-ül-Muhtasar fi Hisab-il-Cebri vel-Mukabele: Harezmi’nin en önemli eseridir. Aslı İngiltere Oxford, Bodlyn Kütüphanesindedir. Bu eser cebir konusunda yazılan ilk kitaptır.

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?