789

Haritaların özellikleri ve çeşitleri nelerdir?

Birçok sektörde kullanılan haritalar, kullanım yerleri ve şekillerine göre farklı özellikler göstermektedir.

Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün, kuş bakışı görünüşünün, belli bir ölçek dahilinde küçültülerek, bir düzlem üzerine aktarılmasıyla elde edilen çizime harita denir.

İlk haritalar; Milattan önce (M.Ö.) 2400’de Mezopotamya ve M.Ö. 1300’de Mısır Firavunu İkinci Ramses zamanında çizilen Mısır haritalarının dünyanın en eski haritaları olduğu sanılmaktadır. Bu haritalardaki dağlar, bir yolun sağında ve solunda profiline göre yan yatırılmış gibi gösterilmiştir.

Yeryüzündeki detaylar harita üzerinde sembollerle gösterilir. Bu sembollerin ne anlama geldiği haritanın kenarında gösterilir. Sembollerin ve açıklamalarının bulunduğu bu kısma lejant adı verilir.Lejant, Haritalarda kullanılan işaret ve renklerin ifade edildiği tablodur. Haritanın okunmasını sağlar.

Haritaların kolay ve anlaşılır olabilmesi için en gerekli ayrıntılara yer verilir. Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir.

Harita üzerindeki iki nokta arasındaki uzunluğun, arazide aynı iki noktanın arasındaki ölçülen yatay mesafesine olan oranı ölçek olarak adlandırılır.

Haritaların alt köşelerinde hangi ölçekte yapıldıklarını gösteren işaretler vardır (1:500000 – 1:250000 – 1:50000 – 1:25000 gibi). Bir haritada bu ölçeğin paydasında yer alan rakam ne kadar büyük olursa haritanın ölçeği o kadar küçük olur.

siyasi_harita

1:50000 ölçekli bir harita üzerindeki 1 cm gerçekte 50000 cm karşılık gelir. Bütün ölçekli haritalarda her bir kare 1 km2’dir.

Kullanım amaçlarına göre haritalar; genel haritalar ve özel haritalar olarak ikiye ayrılır.

1. Genel haritalar
Genellikle kullanılabilen haritalardır. Bu haritalardan bazıları şunlardır;

Topoğrafya haritaları

İzohips (eş yükselti) eğrisi yöntemi ile yapılır. Araziyi ölçekleri oranında ayrıntıları ile gösterirler. Ölçekleri 1 / 20.000 ile 1 / 500.000 arasında değişir. 1 / 20.000′den büyük ölçekli olanlar kadastro işlerinde ve askeri amaçlarla kullanılır. Bu haritalardan ölçek, uzunluk alan ve eğim hesaplamada yararlanılır.

Fiziki haritalar

Topoğrafya haritalarından yararlanılarak hazırlanırlar. Yer şekillerini (kabartı ve çukurluklar) gösteren orta veya büyük ölçekli haritalardır. Fiziki haritalar hazırlanırken eş yükselti ve eş derinlik eğrileri geniş aralıklarla çizilir.

Fiziki haritalar yükseklik ve derinlik basamaklarının çeşitli renklerle gösterildiği haritalardır. Yükseltiler genel olarak yeşil, sarı ve kahverenginin çeşitli tonları, derinlikler ise açıktan koyuya doğru mavi rengin tonları ile gösterilir.

Siyasi ve idari haritalar
Yeryüzünde veya bir kıtada bulunan ülkeleri, bir ülkenin idari bölünüşünü, yerleşim merkezlerini gösteren haritalardır.

Bu haritalardan uzunluk ve alan bulmada yararlanılır. Ancak yer şekilleri hakkında bilgi edinilemez.

Duvar ve atlas haritaları

fiziki_harita

Eğitim ve öğretim amacına yönelik haritalardır. Ölçekleri 1 / 1.100.000′dan daha küçüktür. Dünya’nın tümünü, kıtaları veya ülkeleri gösterirler.

2. Özel haritalar

Belirli bir konu için hazırlanmış haritalardır.

Çeşitli alanların jeolojik yapısı, toprak tipleri, iklim bölgeleri, bitki örtüsü, yağış dağılışı, deprem, nüfus yoğunluğu ve  nüfus artışı gibi özel amaçlarla yapılan haritalardır.

Bu haritalar belirli mesleki uzmanlığa sahip kişiler tarafından kullanılabilen haritalardır.

Bütün haritalardan faydalanarak; iz düşüm alan ve uzaklık hesaplanabilir. Yerel saat farkları bulunabilir. Konum belirlenir.

Ölçeklerine göre haritalar

- Büyük ölçekli haritalar

Ölçekleri 1 / 200.000′e kadar olan bu haritalarda:
* Küçültme oranı azdır.
* Ayrıntı fazladır.
* Birim düzlemde gösterilen gerçek alan küçüktür.
* Eş yükselti eğrileri arasındaki yükselti farkı azdır.
* Planlar ve topoğrafya haritaları bu gruba girer.

- Orta ölçekli haritalar

Ölçekleri 1 / 200.000 ile 1 / 1.000.000 arasında olan haritalardır.
* Ayrıntılar, büyük ölçekli haritalar göre daha azdır.

- Küçük ölçekli haritalar

Ölçekleri 1 / 1.000.000′dan daha küçük olan haritalarda;
* Ayrıntı en azdır.
* Küçültme oranı en fazladır.
* Birim düzlemde gösterilen gerçek alan büyüktür.
* Eş yükselti eğrileri arasındaki farkı fazladır.
* Duvar ve atlas haritaları bu gruba girer.

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?