Hiyeroglif

Hiyeroglif nedir?

Hiyeroglif nedir, anlamı nedir, hangi medeniyetler nasıl kullanmıştır? Kısaca bilgi…

Hiyeroglif; İlkçağ’da Mısır, Hitit, Girit ve eski Amerika topluluklarından bazılarının kullandıkları yazıdır.

Hiyeroglif sözcüğü Eski Yunanca’da “kutsal yazı” anlamına gelir. Hiyeroglif yazısı İÖ 4 bin yıllarından İS 4. yüzyıla kadar kullanıldı. En iyi bilineni Mısır hiyeroglifidir. Hiyeroglifte ilk işaretler resim biçimindeydi. Anlatılmak istenen kavramın resmi çizilirdi. Zamanla işaretler kavramın yanı sıra hece değerini de taşımaya başladı. Nitekim aynı cümle içinde hem kavram, hem de hece değeri taşıyan işaretler kullanılır oldu. Son aşamada soyut kavramları belirtmek için somut kavramlardan yararlanılırdı. Örneğin; “ayak” resmi, aynı zamanda “yürümek” anlamına da geliyordu. Aynı özellik öteki hiyeroglif yazılarında da görülür.

Aritmetik, geometri ve kısmen olsa da ilahiyatta bu yazı kullanılmıştır. 24 harf tespit edilmiştir. Fakat içlerinde sesli harf olmaması nedeniyle alfabe olamamıştır.

Mısır hiyeroglifleri önceleri büyük taş anıtlara yazılırdı. Daha sonraları küçük taşlara da yazılmaya başlandı. Ancak en yaygın olarak papirüs adı verilen sıkıştırılmış kamış tabakalara yazıldı. Ucunu sivrileştirdikleri bir kamışı boyalara batırarak yazıyorlardı. Taşlara yazılan şekilleri papirüse yazmakta zorluklar çıkınca, şekiller gittikçe basitleşti ve kısaldı. Böylece yeni bir yazı türü ortaya çıktı. Bu yazıya “hiyeratik yazı” adı verildi. Hiyeratik yazı zaman içinde daha da sadeleşerek yeni bir yazı türü gelişti. Demotik denen bu yazıyla halka inme olanağı doğdu.

hiyeroglif2-150502015

Mısır hiyerogliflerini 1822’de Fransız dilbilimcisi Jean Françoise Champolion çözdü. Napolyon’un 1799’da Mısır’a yaptığı sefer sırasında askerlerin Rosetta’da buldukları ve adından dolayı “Rosetta Taşı” adı verilen yazıtı inceleyen Champollion, Mısır hiyeroglifi, demotik ve Eski Yunanca gibi üç dilden oluşan metni çözmeyi başardı. Bu çözümden hareketle öteki Mısır hiyeroglif yazıtları da kolayca okundu.

Hitit İmparatorluğu döneminde kullanılmış olmakla birlikte yoğun olarak Geç Hitit Kent Devletleri döneminde kullanılan Hitit hiyeroglifleri, dikili taşlara mimarlık parçalarına ve heykellere de yazılıyordu. Bu hiyeroglifler, Adana’nın Kadirli İlçesi’nin Karatepe mevkiinde bulunan çift dilli (Hititçe-Fenikece) yazıtlar sayesinde çözüldü. Hiyeroglif yazısını kullanan bir başka topluluk olan Kuzey Amerika’daki Mayalar’ın yazısı ise ancak 1986’da çözülebildi.

Hiyeroglif nasıl yazılırdı?

Yazıcılar, mürekkep ve fırça kullanarak papirus denen sazlardan yapılmış özel bir çeşit kağıda yazı yazarlardı. Ayrıca ostraka olarak bilinen kırık çömlek parçalarının üzerine de yazarlardı.

Mısır hiyeroglif yazısı son derece karmaşıktı. Yazıcı adı verilen kimseler, okumak ve yazmak için özel olarak eğitilmişlerdi. Bu becerileri onlara güç ve saygınlık kazandırıyordu. Yazıcılar tapınaklarda ya da devlet yönetiminde iyi işlere girebiliyorlardı. Çoğunluk vergi de ödemiyordu.

Daha sonraları Mısırlılar, hiyeroglif yazısının daha kolay bir uyarlaması olan 2 türlü steno yazı geliştirmişlerdir. Hiyeroglif yazısı ise, tapınaklardaki ve kamusal yapılardaki kayıtlarda kalmıştı. Mısırlılar, bir yazı biçimi bulan en eski uluslardan biridir. Onların alfabeleri bizim bugün kullandığımız gibi harflerden değil, resim ve işaretlerden oluşmuştu. Mısır yazısına “kutsal yazı” anlamına gelen hiyeroglif adı verilirdi. Bu isim Mısırlılar’ın, yazı yazma yetilerinin onlara ilim Tanrısı Tot tarafından verildiğine inanıyor olmalarından kaynaklanıyordu. Firavun adları kartuş adı verilen oval bir çerçevenin içine yazılırdı.

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?