karikatür

Karikatür nedir? Karikatürün tarihçesi

Karikatür nedir? Tarihte bilinen ilk karikatür hangi tarihte, kim tarafından çizilmiştir? Karikatür hangi amaçla yapılır?..

Mizah yoluyla, toplumsal, siyasal ve kültürel olayları eleştiren bir resim türüdür. Karikatürist, ele aldığı konuları komik veya iğneleyici olarak yansıtır. Edebiyattaki çarpıtıcı ve abartılı betimlemelerin, resim formatında kullanılması olarak tanımlanabilir.

Güldürmeye yönelik yapılabilen karikatür, basında da kullanılır. Sosyal ve siyasi eleştrili yapmak amacıyla gazetelerde, dergilerde ve televizyonlarda karikatürlere rastlayabiliriz.

Karikatür sözcüğü, dilimize Fransızcadan geçmiştir. İtalyanca “yüklemek”, “sorumlu tutmak” anlamına gelen caricare sözcüğünden oluşturulmuştur. İlk defa 1716 yılında İngiliz doktor Sir Thomas Browne’un, Christian Morals adlı kitapta geçmiştir. Anlam yüklenen resim anlamına gelir.

Tarihte bilinen en eski modern karikatür örnekleri, Leonardo da Vinci tarafından verilmiştir. Belirli kusurlarını çizdiği resimlerine yansıtmak için insanları gözlemleyen Vinci, bunun için karikatürler resmetmiştir. Bu karikatürlerdeki amaç, özgün olan resimlerin bir portreden çok daha etkileyici olduğunu göstermektir. Gian Lorenzo Bernini de, bu alandaki ilk sanatçılardan bir tanesidir. Bir insanı, 3-4 çizgiyle mizahi olarak betimlemeyi başarmasıyla bilinir. Zaman içinde karikatür sanatı, Fransa ve İtalya’daki aristokrat kesimde yaygınlaşmıştır.

Günümüzde karikatür, hemen hemen her ülkede çizilen ve çok sayıda okuyucusu bulunan bir sanat haline gelmiştir. Özellikle siyasi hiciv ve sosyal yergi amacıyla çizilen karikatürlerin sayısı fazladır. Güldürürken düşündüren ve okuyucuya verecek bir mesajı olan karikatürler çizilmektedir.

İlk zamanlarda el ile çizilen karikatür, günümüzde bilgisayar ortamında da çizilmeye başlanmıştır. Karikatür çizimi için birçok farklı yazılım bulunmaktadır. Bilgisayarla çizmek de el ile çizmek kadar zahmetli ve zordur.

Karikatürün tarihi

karikatür

Karikatürün çok eski devirlerden beri yapıldığı bilinmektedir. Hercula ve Pompei’de yapılan kazılarda duvar ve vazolarda değişik karikatürlere rastlanmıştır. Yani o dönemlerde de çizim, siyasi otoriteyi eleştirme amaçlı veya toplumsal mesaj verme amaçlı olarak kullanılmıştır diyebiliriz. Buna rağmen, yukarıda da belirttiğimiz gibi, karikatür ilk modern örneklerini Rönesans döneminde Leonardo da Vinci ile vermiştir.

Karikatürde insanları veya tipleri hicivli olarak çizme şekli ilk olarak 16. yüzyılda olmuştur. Örneğin Agostino Carracci ve Giovanni Bernini, karikatürü bu şekilde çizmişlerdir.

İlk zamanlarda taş, tuğla, duvar ve vazo gibi yerlere çizilen karikatür, baskı makinesi bulunduktan sonra kağıda basılmaya başlandı. 18. yüzyılda yaşayan İspanyol ressam Goya, siyasi karikatürleriyle bilinmektedir. Aynı yüzyılda yaşayan İngiliz ressam William Hogarth da eserlerini bu şekilde vermiştir. Yine 18. yüzyılda İngiliz James Gillray ve Thomas Rowlandson gibi isimler de önemli eserler vermiştir. Siyasi konulu karikatürlerin çoğalması 18. yüzyılda oldu.

Karikatürlerin gazetelerde basılması ilk olarak Fransa’da gerçekleşti. Fransız ressam Charles Philippon tarafından çizilmiştir. 1831 yılında Paris’te La Caricature Gazetesi’ni kurdu. Bu gelişmeden sonra Almanlar ve İngilizler de karikatürü basında kullanmaya başladılar.

karikatürDünyada yayınlanan ilk karikatür kitabı ise, 1762 yılında İngiltere’de basılmıştır. Mary Darly’nin “A Book of Caricaturas” adını verdiği kitaptır.

Türkiye’de karikatür

Ülkemizde ilk karikatür; Teodor Kasap’ın 1870’te çıkardığı Diyojen Dergisi’nde ortaya çıkmıştır. İlk karikatürist ise Cem adındaki bir ressamdır. Çıkardığı Cem dergisinde karikatürü siyasi otoriteyi eleştiri olarak kullanarak, batı anlayışına uygun olarak Osmanlı Devleti’ni ve idarecilerini hicvetmiştir.

Cumhuriyet döneminde önceleri Sedat Nuri İleri, Necmi Rıza, Orhan Vural, Münif Fehim, Rıfkı, Ramiz ve daha sonra Salih, Güngör Kabakçıoğlu, Semih Balcıoğlu, Vehip Sinan, Turhan Selçuk, Nehar Tüblek, Ferruh Doğan, Tonguç Yaşar gibi karikatürcüler yetişmiştir. Cemal Nadir ve Ramiz ise, ülkemizde karikatür çizmeyi bir meslek haline getirmiştir.

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?