necaticumali

Necati Cumalı kimdir?

20. yüzyıl Türk edebiyatının usta ismi Necati Cumalı’nın hayatı ve yapıtları…

Necati Cumalı bugün Yunanistan sınırları içinde yer alan Manastır’a bağlı Cuma kazasında 13 Ocak 1921′de doğdu. Uzun ömrü boyunca edebiyatın birçok alanında eserler veren çok yönlü bir sanatçıdır.

1923 Türkiye-Yunanistan mübadelesi ile Türkiye’ye göç eden eden Cumalı ailesiyle birlikte İzmir’in Urla ilçesine yerleşti.

İzmir Atatürk Lisesi’nde okuduktan sonra üniversite eğitimi için başkente gelerek Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi.

İlk şiiri 1939′da Urla Halkevi Dergisi’nde yayımlandı. Orhan Veli, Oktay Rıfat, Cahit Sıtkı, Nurullah Ataç gibi edebiyatçılar, Cumalı’nın şiirini etkilemiştir. Şiirlerinde hayatı ve çocukluğundan bu yana yaşadığı olayları konu edindi.

Toprak Mahsulleri Ofisi’nde (TMO) bir süre çalıştıktan sonra askerlik için Ezine’ye gitti. İlk kitabı olan “Kızılçullu Yolu” bu sırada yayınlandı.

Askerlik dönüşü Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’nde çalışmaya başladı. 1945 yılından itibaren Ulus Gazetesi’nde, Varlık, Ülkü, Ankara gibi dergilerde şiirleri yayınlandı.

Şiirin yanında hikaye türünde de eserler vermeye başladı. Yayınlanan ilk hikayesi “Aysız Geceler” (1945) olmuştur.

Ankara’da ünlü şair Cahit Sıtkı Tarancı ile bir süre ev arkadaşlığı yaptı.

1949 yılında sahnelenen “Boş Beşik” adlı oyunu ile dikkat çekti.necaticumali02

Daha sonra Başkentten ayrılarak 1957 yılına kadar İzmir ve Urla’da avukatlık ve memurluk görevlerinde bulundu. Bir yandan da edebiyat çalışmalarını sürdürdü. İzmir’de yaşarken, “Güzel Aydınlık” (1951), “İmbatla Gelen” (1955), “Güneş Çizgisi” (1955) adlı şiir kitapları ve “Yalnız Kadın” adlı hikaye kitabı yayınlandı.

Eserlerine, avukatlık yaptığı sırada yaşadığı olaylar, davalar, Ege ve yöresi insanını yaşamı, sorunları yansıdı.

İlk hikâye kitabı “Yalnız Kadın”dır (1955).

1956 yılında İzmir’de Ara Tiyatro’yu kurdu ve yönetti.

1957 yılında “Değişik Gözle” isimli hikaye kitabıyla Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı.

1957 yılı aynı zamanda avukatlığı bırakarak Paris’e gittiği yıl oldu. 1957-1959 yıllarında Paris Büyükelçiliği Basın Ataşeliği’nde çalıştı.

1959′da Türkiye’ye dönerek İstanbul’a yerleşti. 1959 – 1963 yıllarında İstanbul Radyosu’nda redaktörlük yaptı.

İlk romanı olan “Tütün Zamanı” bir gazetede 1959 yılında tefrika edildi.

Ünlü “Susuz Yaz” öyküsünü 1960 yılında kaleme aldı. Daha sonra Üç perdelik bir oyun olarak tiyatroya da uyarladığı öykü, yönetmen Metin Erksan tarafından filme de uyarlanmış ve büyük başarı kazanmıştır. Film, 14.Uluslararası Berlin Film Festivali‘nde Altın Ayı’ya layık görülmüştür.

1960 yılında Berin Teksoy ile evlenen Cumalı, 1963-1965 arasında eşinin Dışişleri Bakanlığı’ndaki görevi nedeniyle İsrail’de ve Paris’te yaşadı.

“Makedonya 1900” isimli öyküsü ile ile 1970 yılında 2. Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı.

“Yağmurlu Deniz” adlı kitabıyla Türk Dil Kurumu 1969 Şiir Ödülü’nü, “Dün Neredeydiniz” adlı oyunuyla Kültür Bakanlığı 1981 Tiyatro Ödülü’nü, “Tufandan Önce” kitabıyla 1984 Yeditepe Şiir Armağanı’nı, “Viran Dağlar” romanı ile 1995 Orhan Kemal Roman Armağanı, Yunus Nadi Roman Ödülü ve Ömer Asım Aksoy Ödülü’nü kazandı.

Necati Cumalı, 10 Ocak 2001′de karaciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetti.

Cumalı, yalın bir anlatımı benimsediği lirik şiirler yazdı. Bireyin günlük hayattaki kaygılarını işlediği şiirlerinde toplumsal sorunları da ele aldı.

Roman ve öykülerinde ise daha çok Ege Bölgesi insanını ve sorunlarını dile getirdi.

Birçok öykü, roman ve oyunu beyazperdeye uyarlandı.

necaticumali01

Necati Cumalı’nın Eserleri

ŞİİR

Kızılçullu Yolu (1943)

Harbe Gidenin Şarkıları (1945)

Mayıs Ayı Notları (1947)

Güzel Aydınlık (1951)

Denizin İlk Yükselişi (1954, ilk üç kitaptaki şiirler toplamı)

İmbatla Gelen (1955)

Güneş Çizgisi (1957)

Yağmurlu Deniz (1968, son iki kitap ve yeni şiirleri)

Başaklar Gebe (1970)

Ceylân Ağıdı (1974)

Aç Güneş (1980, toplu şiirler)

Bozkırda Bir Atlı (1981)

Yarasın Beyler (1982)

Tufandan Önce (Bütün şiirler 1′nci cilt, 1983)

Aşklar Yalnızlıklar (1985,toplu şiirler I)

Kısmeti Kapalı Gençlik (1986, toplu şiirler II)

ÖYKÜ:

Yalnız Kadın (1955)

Değişik Gözle (1956)

Susuz Yaz (1962)

Ay Büyürken Uyuyamam (1969)

Makedonya 1900 (1976)

Kente İnen Kaplanlar (1976)

Dilâ Hanım (1978)

Revizyonist (1978)

Yakubun Koyunları (1979)

Aylı Bıçak (1981)

ROMAN:

Tütün Zamanı (1959)

Yağmurlar ve Topraklar (1973)

Aşk da Gezer (1975)

OYUN:

Mine (1959)

Nalınlar (1962)

Derya Gülü (1963)

Oyunlar I (Boş Beşik, Ezik Otlar, Vur Emri) (1969)

Oyunlar II (Susuz Yaz, Tehlikeli Güvercin, Yeni Çıkan Şarkılar) (1969)

Oyunlar III (Nalınlar, Masalar, Kaynana Ciğeri) (1969)

Oyunlar IV (Derya Gülü, Aşk Duvarı, Zorla İspanyol) (1969)

Oyunlar V (Gömü, Bakanı Bekliyoruz, Kristof Kolomb’un Yumurtası) (1973)

Oyunlar VI (Mine, Yürüyen Geceyi Dinle, İş Karar Vermekte) (1977)

Yaralı Geyik (1981)

DENEME:

Niçin Aşk (1971)

Senin İçin Ey Demokrasi (1976)

Etiler Mektupları (1982)

İNCELEME:

Muzaffer Tayyip Uslu (1956)

GÜNCE:

Yeşil Bir At Sırtında (1990)

ÖDÜLLERİ

1957 Sait Faik Hikaye Armağanı Yalnız Kadın ile

1969 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü Yağmurlu Deniz ile

1977 Sait Faik Hikaye Armağanı Makedonya 1900 ile

1981 Kültür Bakanlığı Tiyatro Ödülü Dün Neredeydiniz ile

1984 Yeditepe Şiir Armağanı Tufandan Önce ile


Kızılçullu Yolu

Hıdırellez günü, Kızılçullu yolu
Beni herkes severdi çocukluğumda
Arabacı yanına oturtur
Kırbacı bana verirdi.

Ben Fitnat hanımın oğlu,
Zayıf bir kızı severdim
Gözlerinin içi gülerdi.

Hıdırellez güneşi,
Beraber tırmanmadık mı ağaçlara?
Siz kanatmadınız mı ellerimi
Elma çiçekleri?

 

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?