fuzuli

Şairlerin üstadı Fuzuli kimdir?

Divan Edebiyatı’nın önemli şairlerinden Fuzuli kimdir, Divan Edebiyatı’na neler katmıştır?…

Türk Edebiyatı, lehçe özellikleri göz önünde tutularak üç kısımda incelenir; Çağatay Edebiyatı, Anadolu Edebiyatı ve Azeri Edebiyatı. Fuzuli, Azeri Edebiyatı’na mensup bir şairdir. Fakat Fuzuli her ne kadar Azeri Edebiyatı’na mensup olsa da, ünü sınırlarını aşmış, tüm dünya tarafından tanınan bir şair olmuştur.

Asıl adı Mehmed bin Süleyman olan Fuzuli, Azeri-Türk Divan Edebiyatı şairidir. Babasının adı Molla Süleyman’dır. Türk Bayat boyundan olduğu aktarılmaktadır. Fuzuli, Türk divan edebiyatını önemli ölçüde etkilemiştir. Fuzuli, “fazilet” kelimesinin kökü olan “fuzul” kelimesinden türeyen “fazilet sahibi/erdemli” anlamına gelmektedir.

Ailesi göçebe hayatı bırakıp günümüzdeki Irak bölgesine yerleşmiş olan Oğuzlar’ın Bayat boylarındandır. Fuzuli‘nin, kesin bilinmemekle birlikte, 1483 yılında Akkoyunlular zamanında şimdiki Irak Kerbela’da veya Necef’de ya da Kerkük iline bağlı Kale semtinde doğduğu tahmin edilir.

Fuzuli iyi bir eğitim almak için ilk önce Hillah şehrinde müftü olan babasından ve Rahmetullah adındaki bir öğretmenden eğitim görmüştür. Daha sonraki öğrenimi hakkında kesin bir bilgi yoktur. Ancak eserlerinden İslami bilimler ve dil alanında çok iyi bir eğitim aldığı anlaşılmaktadır. Fuzuli‘nin “İlimsiz şiir temelsiz duvar gibidir, temelsiz duvar da değersizdir” sözü de bu bilgiyi doğrular niteliktedir.

Fuzuli; Azerice, Arapça ve Farsça divan şiirleri yazmıştır. Eserlerinde kullandığı dil dönemindeki divan şairlerine göre daha sade, anlaşılır bir Türkçe’dir. Halk deyişlerinden bolca yararlanmıştır. Kendisinden sonra gelen bütün divan şairlerini etkilemiştir. Fuzuli‘nin Kerbela’da 1556 yılında yaygın olan salgın bir hastalık sonucunda, veba veya kolera’dan öldüğü tahmin edilir.

fuzuliFuzuli’nin şiirlerinin konusu nedir?

Fuzuli, Arap, Fars ve Türk edebiyatını takip etmiştir. Habibi ve Necati Beg gibi şairler beğendiği şairler arasındadır. Ancak hiçbir şairden doğrudan etkilenmemiştir. Kendine has bir üslubu vardır.

Fuzuli tüm şiirlerinde aşkını anlatmıştır. Bu aşk, maddi aşktan başlayarak ilahi aşka doğru gider. Fuzuli’nin aşkın beşeri aşktan yavaş yavaş sıyrılıp ilahi aşka gittiğini en güzel gösteren eseri Leyla ve Mecnun mesnevisidir. Fuzuli’nin aşkına konu olan sevgili, somut olarak kendini belli etmez. Aynı zamanda bir ızdırap şairidir. Aşkı hep hüzün, keder, acı yönüyle görür. Kavuşmayı, neşeyi, mutluluğu istemez. Acı çekmekten hoşlanır. Usta şaire göre çekilen acılar insanı olgunlaştırır.

Fuzuli şiirlerinde bedensel zevklerden ziyade tasavvufî bir aşk, Ehl-i Beyt’e duyulan özlem, ayrılık acısı gibi konuları ele almıştır. Duygularını lirik bir şekilde ifade etmiştir. (Ehl-i Beyt: Ev halkı anlamına gelen ve İslam peygamberi Hz. Muhammed’in ev ahalisini tanımlamak için kullanılan İslami terim)

Divan şairinin hayatı yoksulluk içinde geçmiştir. Bu durum sanatını da etkilemiştir. Yaşadığı atmosferi şiirine yansıtmıştır. Kendisi çölde yaşamış; çöl ona göre kimsesizlik, hasret ve hüzün demektir. Fuzuli bu unsurları şiirlerinde kullanmıştır.

Fuzuli, Divan Edebiyatı’nda ilah-i aşkı en fazla işleyen şairdir. Tasavvuf onda, yaşı ve sanatı ilerledikçe koyulaşmıştır. Fuzuli derin ve samimi bir aşk şairidir. Ölüm, toplum, yoksulluk, felsefe, tabiat temalarını hep bu aşk etrafında yazmıştır. Aynı çağda yaşayan diğer şairlere göre sade bir dili vardır. Arapça, Farsça ve Türkçe’yi çok iyi bilen şairin gücü; bu üç dilden aldığı kelimeleri kullanıp, bunlarla düşünmesiyle ortaya çıkmıştır. Ayrıca Yedi Ulu Ozan’dan biri kabul edilir.

Yedi Ulu Ozan: Alevilik’te söyledikleri deyişler ile Alevi inancını halka anlatan ve yaşadıkları dönemden bugüne ulaştıran kimi hükümdar-şair, kimi halktan, birçoğu Ehli Beyt soyundan gelen kişilere denir.

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?