Şaşılık

Şaşılık nedir, nasıl tedavi edilir?

Şaşılık nedir, neden oluşur, tedavi edilebilir mi, şaşılığın belirtileri ve çeşitleri nelerdir?

Şaşılık, her iki gözün birbiriyle olan paralelliğini kaybetmesidir. Her bir gözde 6′şar adet göz dışı kas bulunur. Bunların birinde veya birkaçında kuvvet azlığı veya fazlalığı olması şaşılığa neden olur. Bir göz düz bakarken diğeri içe, dışa, yukarı veya aşağı kayabilir. Bazı durumlarda kayma her iki gözde de mevcuttur. Gözlerdeki kayma şaşılığın sebebine göre sürekli ya da geçici süreli oluşabilir. Şaşılığın oluşmasında tek bir neden yoktur. Farklı nedenlerle şaşılık oluşabilir.

Şaşılık tedavisinde erken teşhis çok önemlidir. İlk göz muayenesi için geç kalındığında çocukların gözlerinde estetik problemlerinin yanı sıra ömür boyu sürecek görme azlığı sorunları da oluşabilmektedir. Doğumdan hemen sonra ve çocukluk döneminde çocukların göz şikayeti olmasa bile düzenli olarak mutlaka uzman bir göz hekimine muayene olması gereklidir.

sasi2-17022015

Şaşılığın sebepleri

Şaşılığın oluşmasında tek bir neden yoktur. Sorunlu hamilelik dönemi, doğumun problemli olması, çocuğun gelişimi, geçirdiği hastalıklar şaşılığa yol açabilir. Şaşılık için genetik yatkınlık da söz konusudur. Ailede gözünde kayma olan varsa çocuklarda şaşılığın görülme ihtimali artmaktadır.

Çocukluk döneminde yani 2 yaşından sonra görülen şaşılıklarda genellikle neden göz bozukluklarıdır. Şaşılığa yatkınlığı olan bir çocukta gözdeki kayma, ateşli bir hastalık veya bir travma (düşme, ameliyatlar, kazalar) sonrası başlayabilir.

Göz kaslarımızın hareketini yöneten merkez beyindedir, bu nedenle sinirlerde oluşan felçler de gözde kaymalara neden olur. Geçirilen kazalar, kafa travması, ateşli hastalıklar ve ileri yaşta hipertansiyon ve şeker hastalığı gibi bazı durumlarda göze gelen sinirlerde felçler oluşabilir. Bu şekilde oluşan şaşılıklarda tedavi felcin kalıcı olup olmamasına bağlı olarak değişebilir. Kas felçlerine bağlı gelişen kaymalar çocuklarda göz tembelliği, büyük yaş grubunda ise çift görmeye neden olabileceği için mutlaka tedavisi gereklidir.

Şaşılık belirtileri nelerdir?

- Gözde paralelliğin kaybolması

- Göz sulanması

- Ağrı

- Baş ağrısı

- Çift görme

- Üç boyutlu görüntünün kaybolması

- Bulanık görme

- Baş veya yüzün bir yana dönük olması

Bebeklik ve çocukluk döneminde olan kaymaların bir kısmı yalancı kaymalardır. Yalancı kayma, göz kapaklarının ve burun kökünün genişliği ile ortaya çıkan yanıltıcı bir görünümdür. Bu durumun tam olarak aydınlatılabilmesi için mutlaka bir göz muayenesi yapılmalıdır.

Sürekli hep aynı gözün kayması görmenin o gözde daha az olduğunun belirtisidir ve önemlidir. Bu nedenle tek gözünde kayma olan bebek ve çocuklar hemen göz muayenesine götürülmelidir.

Şaşılık çeşitleri nelerdir?

sasilik-17022015

Gizli şaşılık

Gizli şaşılık gözlerden biri kapatılınca ortaya çıkan şaşılıktır. Gizli şaşılık ülkemizde sık rastlanan bir göz hastalığıdır. Her iki göz açıkken birleştirici bir mekanizma ile beyin gözlerin paralel durmasını sağlar. Ancak gözlerden biri kapatıldığında bu mekanizma bozulur ve kapatılan gözde kayma oluşur.

Bu tip durumlarda hasta genellikle kaymanın farkında değildir ve gözlerde yorgunluk hissi, kızarıklık, ağrı, kuruluk hissi ve baş ağrısı gibi şikayetlerle başvurur. Eğer hastada bir görme kusuru da var ise bu şikayetler daha da erken ortaya çıkar. Özellikle yakın okuma sonrasında hasta baş ağrısından şikayetçi olur. Gizli şaşılık uygun gözlükler ve ortoptik (özel aletlerle) egzersizlerle tedavi edilebilir.

Doğumsal göz kaymaları

Doğumsal kaymalar genellikle 3-6 aylıktan 1 yaşa kadar değişen dönemde ortaya çıkabilir. Kayma açısı çok yüksektir, hemen herkes tarafından bakıldığında fark edilir. Bu tip kaymalar genel olarak bir kırma kusuruna (hipermetropi vb.) bağlı olarak gelişmez. Bebeklerde düşük veya orta düzeyde bir hipermetropi bulunabilir ancak gözlük kullansa bile kaymayı düzeltmez. Bu tip kaymalar yukarı doğru kaymalarla birlikte olabilir. Tedavilerinde beklememek ve erken davranmak önemlidir. İdeali 1,5 yaşında kaymanın cerrahi olarak düzeltilmesidir. Böylece bebek tek gözü ile değil, her iki gözünü kullanabileceği bir bakış açısı yakalayarak hayatına devam edebilir.

Kırma kusuruna bağlı göz kaymaları

Kırma kusuruna bağlı oluşan göz kaymaları daha çok 1-1,5 yaşından 3 yaşına kadar olan dönemde karşımıza çıkar. Orta ve yüksek hipermetrop olan bu çocuklarda kayma ya tamamen ya da kısmen gözlükle düzeltilebilir. Hikayeleri tipiktir. Kayma aniden başlayabilir, ateşlenme veya düşme sonrası da oluşabilir. Sıklıkla tek gözde daha yüksek numara olup göz tembelliği tehlikesi de taşırlar. Bu tip kaymaların çoğu, gözlükle ve kapama tedavisi ile tedavi edilebilir. Eğer kayma tam düzelmiyor ve her iki gözle aynı anda bakıldığında görüş bozuluyor ise bu durumda kayma için şaşılık ameliyatı gerekebilir.

Kas felçlerine bağlı gelişen göz kaymaları

Kas felçleri küçük yaş ve bebeklikte özellikle kafa travması, zor doğumlar ve yüksek ateş sonrası görülebilir. Nadiren kafa içindeki tümör, kist veya yapısal bozukluklara bağlı oluşabilir. Yetişkinlerde yine travma sonrası olabileceği gibi sıklıkla şeker hastalığı, tiroid hastalıkları, MS gibi merkezi sinir sistemini ilgilendiren hastalıklarda ortaya çıkabilir.

Bu tip kaymalarda tipik olarak çift görme vardır ve küçük yaşlarda çabuk ortadan kalkarken büyük yaş grubunda kalıcıdır. Tipik olarak baş yana eğiktir ve tek göz kısıktır. Çocuklarda göz kayma açısı fazla ise beyin hemen kısa bir dönemde çift görmeyi ortadan kaldırmak için kayan gözü devre dışı bırakır ve o gözde tembellik başlar. Erişkinlerde ise çift görme kayma olduğu sürece vardır. Çift görme hayatı oldukça zorlaştıran bir durumdur. Felçlere bağlı olan kaymaların çoğu bir sene içinde azalarak kaybolabilir. Bu nedenle beklemek gereklidir. Bu dönemde genellikle cerrahi bir müdahale uygulanmaz ancak kaymanın daha erken dönemde toparlaması ve çift görmenin düzelmesi için botoks uygulaması sık yapılır. Eğer göz kayma açısı düşük ise prizmatik özel gözlüklerle çift görme engellenebilir.

Büyük yaş grubunda görülen göz kaymaları

sasi3-17022015

Nadiren bebeklik döneminde karşımıza çıksa da genellikle çocukluk ve ergenlik döneminden itibaren başlayan göz kaymalardır. Genellikle dışa kayma şeklinde görülürler. Aralıklı olarak başlar. Her zaman kayma yoktur ve gözü daldığında veya uzağa baktığında oluşur. Dış kasların fazla çalışması veya iç kasların zayıflığından oluşabilir. Her iki gözle görmeyi etkileyen sabit kaymalarda cerrahi müdahale gerekir. Aralıklı kaymalarda bazı durumlarda ortoptik tedaviler yarar sağlayabilir.

Özel şaşılıklar

Bazen doğumsal olarak göz kaslarında veya bu kasları hareket ettiren sinirlerde yapısal ve işlevsel bozukluklar olabilir ve bu durum da kaymalara yol açabilir. Göz tembelliğine yol açıyor ve belirgin baş pozisyonuna neden oluyor ise her iki gözüyle görmeyi kazanmak için tedavi edilmeleri gereklidir. Gözlükler, kapama ve ortoptik tedavileri, gerekli durumlarda cerrahi tedavi bu kaymalarda uygulanır.

Şaşılık nasıl tedavi edilir?

Şaşılık birçok nedenden kaynaklandığı için tedavi de kişiden kişiye farklılıklar gösterir. Şaşılık, her yaşta tedavi edilebilir bir göz problemidir.

Gözlükle tedavi

Bazı tip şaşılıklar kırma kusuruna bağlı olarak oluşur. Hasta gözlük kullanmaya başlayınca şaşılık düzelir. Bu tip şaşılıklarda gözlük yeterli olmaktadır.

Kapama tedavisi

Bu tedavi yöntemi hastanın gözünde tembellik var ise yapılabilir.

Ortoptik tedavi

Ortoptik tedaviler göz kaslarının fizik tedavisidir. Bazı kasları ve her iki gözle görme yeteneğini kuvvetlendirmek amaçlı uygulanır. Her iki gözle görme yeteneğini kuvvetlendirmek, derinlik hissini sabitler veya kazandırır. Gözümüzün bu fonksiyonu gözlerin paralel durmasını sağladığı gibi, günlük hayatımızda da oldukça önemlidir. Araba kullanırken, basketbol, tenis gibi mesafe ve zaman ayarlaması gereken sporlarla uğraşırken daha rahat ve başarılı olmamızı sağlar.

sasi4-17022015

Cerrahi müdahale

Doğuştan olan kaymalar genellikle gözlük gerektirmeyen, erken dönemde (6 ay – 1 yaş ) ameliyat edilmesi gerekli kaymalardır. Göz kaymalarının büyük çoğunluğu ise 2-3 yaş civarında ortaya çıkar ve genellikle gözlükle tam olarak düzelebilir. Gözlük takıldığı halde düzelmeyen kaymalara ise cerrahi tedavi gerekir. Şaşılık ameliyatları çoğunlukla genel anestezi altında gerçekleştirilir. Anestezi uygulaması çocuk anestezisinde uzmanlaşmış hekimler tarafından yapılmaktadır. Şaşılıkta erken tanı ve tedavi ile göz tembelliği önlenebilir, 3 boyutlu görme sağlanabilir. Bu nedenle şaşılık şüphesi olan her çocuğun belirli bir yaşa gelmesi beklenmeden şaşılık uzmanı göz hekimine götürülmesi gerekir.

Botoks

Bazı şaşılık tedavilerinde Botulinum Toksin (BOTOX) de uygulanabilir. Felce bağlı oluşan şaşılıklarda, ameliyat olmuş fakat tam düzelme sağlanamamış hastalarda, guatr hastalığına bağlı gözünde kayma olmuş hastalarda botoks etkilidir ve tedavi edici olarak kullanılabilir. Felçlere bağlı olarak ani oluşan kaymalarda genellikle çift görme de vardır ve hasta için oldukça zor bir durumdur. Bu tarz şaşılıklarda genel eğilim 6-8 ay beklemektir, ancak bekleme döneminde çift görmenin azalması amacıyla botoks uygulaması yapılabilir. Şaşılığın ortaya çıkmasından hemen sonra tedaviye başlanması ile tam düzelme mümkündür.

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?