semsiye18072013

Şemsiyeye neden şemsiye diyoruz?

Kelimelerin nasıl oluştuğunu, tarihini, gelişimini, kökeninin ne olduğunu hiç düşündünüz mü?

Örneğin, x’e neden x diyoruz da bambaşka bir şey demiyoruz.

Patates acaba parçalara bölündüğünde birkaç anlamdan oluşan bir kelime mi?

Kelimelerin nereden geldiğini keşfetmek oyunu oynanabilir mi?

İşte bütün bu soruları inceleyen ve yanıt arayan bir bilim dalı var. Adını daha önce duydunuz mu ?

Dünyaca bilinen adı ile Etimoloji (etymologie) bu bilimin adı.

Türkçe’de ise “köken bilim” olarak kullanabiliriz. Eski Türkçe ve Arapça’da bu bilime “iştikak” deniyormuş.

Pekiii, bu bilim madem bütün kelimelerin kökeninin ne olduğunu biliyor, kendi adının nereden geldiğini biliyor mu bakalım?

Evet, isterseniz ilk önce oradan başlayalım.

yazi18072013Her kelimenin olduğu gibi, Etimoloji’nin de bir kökeni var.

Etymon , eski Yunanca’da, “bir şeyin aslı, doğrusu” anlamına gelen bir sözcüktür.

Bu sözcüğün sonuna, yine eski Yunanca’da bilim anlamına gelen loji(logia) eklenerek, kelime bilimi anlamına gelen Etimoloji üretilmiş.

Bu arada bir sır size, birçok kelimenin sonuna –oloji ekini getirerek siz de eğlenceli kelimeler üretebilirsiniz!!!

Dinazor-oloji olabilir mi mesela? Bieber-oloji? Neyse biz gerçekten var olan kelimelerin kökenlerine bakalım şimdi de işte birkaç örnek:

Şemsiye

Dilimize Arapça “şamsiyya” ‘dan gelmiştir, şams veya şems güneş demektir, sona gelen iye eki ile “güneşlik” anlamına gelmektedir.

Arabistan’da güneşten korunmak için kullanılan şemsiye’yi, biz ise ismini değiştirmeden, yağmurdan korunmak için kullanıyoruz!!!

Müzik

Fransızca-musique, eski yunanca mousikē, eski yunanca türediği kelime Moúsa, ilham perisi’ne verilen addır.

Muse, Yunan mitolojisinde geçen ilham perilerinin adıymış. Kelime, Yunan kökenli olup Arapça üzerinden alınan “musiki” yerine, batı kökenli müzikler için sözcüğün Fransa kökenli olanını yani, müzik sözcüğünü kullanmaktayız.

peri18072013

Yukarıda, Paris’teki Louvre müzesindeki bir mezar süsünde görüleceği gibi (üzerine tıkladığınızda daha büyük fotoğrafı görebilirsiniz), 9 Muse’ün ( müzik, tiyatro, yazı, dans, komedi…) ilham perileri görüntülenmiştir.

Bayram

Orta Farsça’da pağrām, milattan önce yaşamış olan doğu İran’da ki Sogd’ların dilinde patrām- neşe, huzur, mutluluk, sükûn anlamına gelen sözcük, çok eski çağlardaki İran dillerinde pati- geri, tekrar (önek) + *rāma- sükûn, barış ve mutluluk sözcüklerinin birleşiminden oluşur. İran’lıların kullandığı rama kelimesi ise Sanskritçe (Hint dili) den gelmektedir.

Bu gibi bilgiler her dilde ayrı sözlüklerde hazırlanmıştır.

Türkçe’de bu konu ile ilgili olarak internette sözcüklerin soyağacı sitesinden yararlanabilirsiniz.

begenfbtwittakip

 


İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?