şive nedir

Şive nedir? Kısaca

Şive nedir, Türk dillerinde cümle yapıları nasıl değişiklik gösterir?

Aksan olarak da adlandırılan şive, bir dil veya lehçenin daha az konuşma farkları gösteren ve bölgeden bölgeye veya şehirden şehre değişebilen küçük kollarına denir. Bir dilin kültür düzeylerine göre gösterdiği değişiklik olarak bilinir. Kısaca bir dilin bölgesel söyleniş tarzıdır.

Şiveler arasındaki değişiklikler temelde ses özellikleridir. Buna göre bilinen şiveler, belirli koşullarda ve dilin herhangi bir döneminde ana dilden ayrılarak, dilin geneldeki gelişimiyle birlikte bir de kendi içlerinde özel bir gelişim çizgisi izlemişlerdir. Bunların başlıca ayrımlarını oluşturan ses, ek ve sözcük özellikleri o dönemin dil malzemeleri ile açıklanabilir.

Türk şiveleri:

Güney-Batı (Oğuz) Grubu

Türkiye Türkçesi

Azerbaycan Türkçesi

Türkmen Türkçesi

Gagauz Türkçesi

Kuzey-Batı (Kıpçak) Grubuşive

Kazak Türkçesi

Tatar (Kazan) Türkçesi

Kırgız Türkçesi

Başkurt Türkçesi

Karaçay-Malkar Türkçesi

Karakalpak Türkçesi

Kumuk Türkçesi

Nogay Türkçesi

Altay Türkçesi

Tuva Türkçesi

Hakas Türkçesi

Güney-Doğu Grubu

Uygur Türkçesi

Özbek Türkçesi

Türk dillerinde cümle yapısı:

Türkiye Türkçesi: Çocuklar okulda dilimizi latin alfabesi ile yazıyor.şive nedir

Gagavuzca: Uşaklar şkolada / okulda dilimizi latin alfavitindä yazêr.

Azerice: Uşaqlar mektebde dilimizi latin elifbası ile yazır.

Türkmence: Çagalar mekdepde dilimizi latyn elipbiyi bile(n) yazyar.

Özbekçe: Bolalar maktabda tilimizni latin alifbosi bilan / ila yozadi.

Uygurca: Balilar mektepte tilimizni latin elipbesi bilen yazidu.

Kazakça: Balalar mektepte tilimizdi latin alfavitimen jazadı.

Kırgızca: Baldar mektepte tilibizdi latın alfaviti menen jazat.

Tatarca: Balalar mäktäpdä telebezne latin älifbası bilän / ilä yaza.

Ağız nedir?

Ağız aksan ya da dil bilim terimi olarak, bir şive içinde oluşan, ses ve söyleyiş değişikliklerine dayanan küçük kollara, bir ülkenin çeşitli bölge, il veya ilçelerinin sözcükleri söyleyiş bakımından birbirinden ayrı olan konuşmalarına verilen addır. Standart yazı dili dışında, dünyadaki dillerin ağızları vardır. Bunlar, coğrafya, sosyolojik etki gibi sebeplerle birbirlerinden çeşitli oranlarda farklılaşırlar.

Örneğin; Türkiye’de Ege ağızlarında genellikle yazı dilindeki biliyorum çekim yapısı yerine biliyom kullanılır.

Mesela, ‘gitmek’ eyleminin gelecek zaman çekimli örneğinde;

Karadeniz; cideceğum, İç Anadolu; gidecem, Trakya; gitçem.

Lehçe nedir?

Bir dilin tarihi, bölgesel, siyasi sebeplerden dolayı ses, yapı ve söz dizimi özellikleriyle ayrılan kolu. Ya da bir dilin, tarihi gelişim sürecinde, bilinen dönemlerden önce o dilden ayrılmış ve farklı biçimde gelişmiş kollarıdır.

Lehçelerde, ses, şekil ve kelime ayrılıkları çok büyüktür. Bazı dilbilimciler, büyük ayrılıklarda lehçeyi başka bir dil olarak kabul etmeyi de önerirler.

İskelet Sistemi

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

pokemon090816

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

einstein_230215

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

dogucinari29041601

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?