uranyum

Uranyum nedir?

Uranyum nasıl bir elementtir, nasıl elde edilir, nerelerde kullanılır ve uranyumun periyodik tablodaki yeri nedir?..

Uranyum, radyoaktif bir kimyasal elementtir. Simgesi “U”dur. 1789 yılında Martin Heinrich Klaaproth tarafından keşfedilmiş ve 1841 yılında Eugene-Melchior Peligot tarafından izole edilmiştir. Uranyum, ilk zamanlarda radyoaktivite ile ilgili fazla bilgi sahibi olunmadığından diğer elementler gibi zannedilse de, 1896 yılında bilim tarihinin önemli isimlerinden olan Mendeleyev’in çalışmalarıyla uranyumun radyoaktif bir element olduğu ispatlanmıştır.

Uranyum, cama katıldığı zaman ilginç sarı-yeşil bir renk verir. Zayıf radyoaktif elementtir. Yüksek yoğunluğa sahiptir. Çelikten daha yumuşaktır. Kurşundan yüzde 65 daha yoğundur. Isıtıldığında yanar. Klor, kükürt ve azotla az ya da çok kolay bileşir. Uranyum metali, hidroklorik asit ve sülfürik asit içinde kolayca çözünerek dört değerli uranyum tuzlarını oluşturur; nitrik asit içinde dinginleşir.

Uranyum mineralleri, uraninit, autinit, tobernit, koffinittir. Minerallerde bulunan uranyum, kimyasal reaksiyonlar sonucunda uranyum okside veya diğer formlarına dönüştürülür. Metal olarak uranyum, KUF5 ve UF4 bileşiklerinin elektrolizi ile elde edilir. Çok saf uranyum ise halojenlerinin termal yanması ile elde edilir.

uranyum2-19042015

Periyodik çizelgenin başlangıçta çok ender bulunan bir elementi olduğu sanılırken sonraki araştırmalarda cıva, antimon, gümüş ya da kadminyumdan daha çok bulunduğu anlaşılan bir elementidir.

Oldukça sert ve ağır bir metaldir. Havayla karışınca gümüşümsü parıltısı hızla kaybolur ve siyah bir oksit tabakası oluşur. Hemen hemen altın kadar ağır bir metaldir. Her ikisi de orta düzeyde radyoaktif olan U-235 ve U-238, uranyumun en önemli iki doğal izotopudur.

Uranyum, kimyasal açıdan çok kolay tepkimeye giren bir metaldir. Tüm metallerle tepkimeye girebildiği gibi, ince parçalara bölünmüş bir halde havayla tepkimeye girdiğinde hemen tutuşur. Uygulama alanında uranyumun en önemli özelliği, U-235 izotopunun atom çekirdeğinin belirli koşullar altında kolayca parçalanabilmesidir. 1 kg uranyumun parçalanmasıyla yaklaşık 3 milyon kg kömürün yanmasıyla ortaya çıkan enerji açığa çıkar.

Sembolü: U

Atom Numarası: 92

Atom Ağırlığı: 238.02891

Element serisi: Aktinit

Maddenin Hali: Katı

Görünümü: Metalik gri

Yer kabuğunun 25 km derinliğine kadar olan bölümünün 100 trilyon ton uranyum içerdiği saptanmıştır. 10 milyar ton uranyumun da erimiş halde denizlerde olduğu sanılmaktadır. Uranyum içeren yüzlerce mineral olduğu bilinmektedir. Bunların ancak 10 kadarı özellikle uranit ve pekblen ekonomik açıdan önem taşır.

harita-19042015

Uranyum nasıl elde edilir?

Uranyum derinlerdeki yataklardan geleneksel yeraltı madencilik teknikleri kullanılarak elde edilir. Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın, yeterince yoğunlaştırılmış arı bir ürün elde etmek için, sonrasında birçok kimyasal işlem gerekir. Bu işlemin ana evresi filizin süzülmesi, yani uranyumun çözünmesidir. Söz konusu işlem uranyumun o sırada bulunduğu biçime bağlı olarak ve var olan artık maddelerin türüne göre, sulandırılmış sülfürik asit ya da soda çözeltisiyle gerçekleştirilir.

Birbirini izleyen bir dizi işlemin (süzme, iyon değiştirme, sıvı çıkartma, sodyum uranat biçiminde çözeltiden ayırıp çökeltme ve sıvı çıkartma yöntemleriyle son arındırma evresi için uranilnitrat olarak ikinci kez eritme gibi) ardından, bir oksit olarak uranyum elde edilir.

Uranyum nerelerde kullanılır?

Uranyumun en eski kullanım alanının cam ve seramik yapımı için boya üretimi olduğu sanılır. 1939’da Han ve Strassman adlı iki Alman bilim adamının çalışmalarıyla bir zincirleme tepkimenin gerçekleşme olasılığı ve bunun büyük bir nükleer patlamayla sonuçlanması, o dönemde tam anlamıyla açıklığa kavuştu. Bunun üzerine Amerikalı bilim adamları atom bombasının yapımı konusunda yıllar boyu Nazi Almanyası’nın önüne geçmeye çalıştı. Fermi 1942’de ilk denetimli nükleer tepkimeyi Amerika’da gerçekleştirdi.

Temmuz 1945’de ilk deneysel patlama New Mexico çölünde yapıldı. Ağustos 1945’de Japonya’ya atılan iki atom bombası İkinci Dünya Savaşı’nın sona erme sürecini hızlandırdı. İkinci Dünya Savaşı’nın sonrasını izleyen yıllarda, elektrik üretimi için uranyumun barışçı amaçlarla kullanımı yolunda girişimlerde bulunuldu. 1980’de dünyanın her yanında 200’ü aşkın nükleer enerji santrali işlev görüyordu.

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?