Roma Rakamları neler

Roma rakamı nedir? Roma rakamları nasıl yazılır?

Çoğumuzun öğrenmekte güçlük çektiği Roma rakamları ya da Romen rakamlarının aslında o kadar da zor olmadığını biliyor musunuz?

MÖ 9. yüzyılda İtalya Yarımadası’nda kurulan Roma şehir devletinden doğarak tüm Akdeniz’i çevreleyen muazzam bir imparatorluk haline gelen Antik Roma medeniyeti, yaklaşık 1200 yıl boyunca varlığını sürdürmüştür.

Antik Roma Batı dünyasındaki hukuk, savaş, sanat, edebiyat, mimari, teknoloji ve dil konularının gelişimine büyük katkıda bulunmuş, günümüz dünyası üzerinde de hâlâ büyük etkiye sahiptir. Onlardan biri de bugün kısıtlı alanlarda kullanılsa da Roma rakamlarıdır.

Romalılar, Eski Mısırlıların yıllarca önce yaptıkları gibi, bazı sembolleri adlandırıp tekrarlayarak, bugün de kullandığımız sayıları tasarladılar.

Rakam dizgesinin ana rakamlarını şu harfler temsil etmektedir.

S: 0,5(yarım)
I=1
V=5
X=10
L=50
C=100
D=500
M=1000

Bu değerlere karşılık gelen harflerle oluşturulan rakam dizgesi, Roma rakamları veya Romen rakamları olarak adlandırılmaktadır.

1’den 10’a kadar Roma rakamlarını şöyle sıralayabiliriz:
1'den 10'a kadar Roma Rakanları

Roma rakamları yazılırken aynı harf üç defadan daha fazla tekrar edilmez. Yani 3’ü Roma rakamı ile III olarak yazarken 4’ü IIII olarak yazamayız. Burada eksiltme
dediğimiz yöntemi kullanırız. Yani 5’ten 1 çıkartarak 4 yazabiliriz. 5’in karşılığı V
harfiydi. 1’in karşılığı da I.

4 yazmak için önce 5 yani V yazalım. 1 çıkartmak için de V’nin soluna 1 yani I
yazalım. Yani büyük rakamı temsil eden harfin soluna küçük rakamı temsil eden
harfi yazdığımızda eksiltme yapmış oluruz.

Sağına yazdığımızda da artırmış oluruz.

Yani 6 yazmak için önce 5 yani V yazmamız, 1 artırmak için de sağına I yazmamız
gerek. Yani 6 rakamının Roma rakamı olarak VI olarak yazabiliriz.

7 yazmak için 5’e yani V’ye 2 yani II eklememiz gerek. İşte 7 rakamı: VII

Yukarıda 1’den 10 a kadar yaptığımız sıralamaya bir de bu bilgilerle göz atarsanız, Roma rakamı mantığını kolayca çözebilirsiniz.

Unutmamanız gereken en temel nokta aynı harf yan yana üç defadan fazla tekrar edilmez.

Bir de şu rakamları incelemenizde fayda var:

4 – IV
9 – IX
40 – XL (L 50’ye karşılık geliyor, soluna 10 yani X koyarak 50’den 10 eksiltmiş oluyor, 40 yazmış oluyoruz)
90 – XC (C 100 demekti, soluna 10 yani X koyarak 100’den 10 eksiltiyoruz ve 90 elde ediyoruz)
400 – CD (D 500 demek, soluna C yani 100 koyarak 500’den 100 eksiltiyoruz 400 elde ediyoruz)
900 – CM (M 1000 demekti, soluna 100 yani C yazarak 900 elde etmiş oluyoruz)

Romen rakamlarında sıfır sayısı ve basamak kavramı yoktur. Rakam, ifade ettiği sembol kadardır; yani X rakamı, hangi basamakta olursa olsun 10 ‘dur. Halbuki günümüzde kullandığımız Arap rakamlarında 1 tek başınayken 1 ‘dir, ancak bir soldaki haneye geçtiğinde 10 değerini, iki soldaki haneye geçtiğinde de 100 değerini alır.

Roma rakamlarıyla dört işlem (toplama çıkarma çarpma bölme) yapmak oldukça zahmetli, zor ve karışıklıklara yol açmaktadır. Bu nedenle günümüzün karmaşık matematik işlemlerinde Roma rakamlarının kullanılması pek tercih edilmez.

romasaat06012016Sıfır sayısının modern aritmetik sisteme katılmasıyla, Roma rakamlarının yeterlilikleri de azalmıştır. Bazı usuller geliştirilse de, çok büyük sayılar söz konusu olduğunda, sayı sistemi yetersiz kalmaktadırlar.

Günümüzde Roma rakamlarının daha çok estetik duruşu nedeniyle dekoratif amaçlı kullanımı yaygınlaşmıştır.

Örneğin kol saatleri ya da duvar saatlerinde Roma rakamları kullanılmaktadır. Yine, kitapların başlangıçlarındaki sunuş ve önsöz gibi bölümlerde, aynı adlı padişah ve kralların ayrılmasında (II. Ahmet, XVI. Louis gibi), yüzyıl adlarında (XIX. yüzyıl gibi), tarihi olaylarda ( II. Viyana Kuşatması, I. Dünya Savaşı gibi)

Roma rakamlarında, bir sayının bin katını göstermek için sembolün üzerine bir yatay çizgi, milyon katını göstermek için de ilgili sembolün üzerine iki yatay çizgi ile ifade edilir.

Büyük basamaklı Roma rakamları

 

 

 

 

 

 

Roma rakamlarının kullanışsızlığına bir örnek de şu verilir: Roma Forum Meydanı’ndaki süslü hitabet kürsüsünün “Columna Restrata” sütununda 2.200.000 sayısını belirtmek için yirmi iki adet “yüz bin” i gösteren sembol (üstü çizgili C) koyulmuştur.

 

romarakamiornek06012016

romarakamiornek0601

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kaynak: wikipedia.org – YumurtalıEkmek

İskelet Sistemi, İskelet Sisteminin Özellikleri ve Görevleri

İskelet sistemi nedir? Vücuttaki görevi ve özellikleri nelerdir?

mega man

Mega Man mobil cihazlara geliyor!

Herkesin severek oynadığı Mega Man, mobil cihazlardaki yerini alıyor. Peki Mega Man nedir?

Pokemon Go için yeni Pokemonlar geliyor!

Günümüzde oldukça popüler olan Pokemon Go oyunu için yeni Pokemonlar geliyor. Peki Pokemon Go nedir, nasıl oynanır?

Tiftik keçisi

Tiftik keçisi ve özellikleri

Tiftik keçisi nasıl bir hayvan türüdür? Türkiye’de tiftik keçisi yetiştiriciliği nerelerde yapılır?

ekvatoral iklim

Ekvatoral iklim ve özellikleri!

Ekvatoral iklim nedir, özellikleri nelerdir? Ekvatoral iklim nerelerde görünür?

süper mario run

Süper Mario Run geliyor!..

Süper Mario Run Iphone ve İpad kullanıcılarıyla buluşuyor!.. Peki Süper Mario nedir?

En son baktıklarımız

Gökkuşağı Dağları

Gökkuşağı Dağları nerede?

Görenlerin ilk bakışta gözlerine inanamadığı ve insana gerçek olmadığı izlenimi veren Gökkuşağı Dağları hangi ülkede?

ilginç bilgiler

Nadir bilinen ilginç bilgiler

Hayatınızda birçoğunu belki de ilk defa duyacağınız ilginç bilgileri sizin için bir araya getirdik…

hindistan cevizi

Neden hindistan cevizi yemeliyiz?

Hindistan cevizinin birçok faydası vardır. Peki faydaları nelerdir ve hindistan cevizi nasıl yenir?

Einstein’dan altın öğütler!

Albert Einstein’ın sözleri ve görüşlerinden, girişimcilik ile ilgili uygulanabilir çıkarımlar! 

ejder meyvesi

Ejder meyvesi nedir?

Ejder meyvesi ilginç yiyecekler arasında yer alıyor. Peki, bu meyvenin yararlarını biliyor musunuz?..

Çınar Ağacı ve özellikleri

Uzun ömürleri ve heybetli görünüşleri ile bilinen çınar ağaçlarının özellikleri nelerdir? Nerelerde yetişir? Kaç türü bulunur?